20 
MARTINUS VAN MARUM. 
wij haar hebben , moet niemand vragen , het hebben is de zaak. Zoo- 
lang evenwel de menschheid in natiën verdeeld is , wier reden en 
recht van bestaan bepaald wordt door hetgeen zij bijdragen tot den 
vooruitgang van bet mensebelijk geslacht , en wier aanzien en voor- 
spoed voor een deel hiervan afhangt , zoolang is de juiste erkenning 
van hetgeen aan elke natie toekomt even gewichtig als bevordering 
van nationale wetenschap plichtmatig is. En wat de personen betreft, 
zoolang onze drijfveeren gegrond zijn in de menschelijke natuur zal 
ook van bernouilli’s onzijdigheidsleer gelden , dat de natuur gaat boven 
de leer. Getuige bernouilli zelf. In den eigen brief, waarin hij haar 
predikt , verwijt hij ’s gravesande in bijna hevige termen dat deze in 
zijne Introductio ad philosophiam Newtonianam de verdiensten van voor- 
gangers en tijdgenooten ten eenemale miskent en aan newton toe- 
schrijft, wat anderen reeds gevonden hadden. 
Er zijn onderscheidene wijzen de wetenschap te dienen : de een ont- 
steekt nieuw licht , de ander verdrijft de nevelen , die den dag ver- 
duisteren ; — de een wijst nieuwe wegen aan , de ander effent de 
baan en maakt haar toegankelijk voor die volgen. Van marum had 
zich de laatste taak gekozen , maar zijn scherpziend vernuft maakte 
hem telkens tot een wegvinder. Hij heeft gearbeid tot heil van de 
wetenschap , tot roem van zijn land , waarheid betrachtend , waarheid 
zoekend , getrouw aan zijn lijfspreuk : 
Quid verum euro et rogo, et omnis in hoe sum. 
Haarlem, 1 October 1887- 
