22 
DE DIEPE PUTBORINGEN IN TWENTHE. 
gedaan wordt , maar moesten de wanden daarvan door eene ijzeren 
buis ondersteund worden. Te Utrecht nu werd slechts ééne ijzeren buis 
onder eene zeer zware belasting tot de geheele diepte ingedreven , wat 
ook de hoofdoorzaak was , dat het werk zoo langzaam vorderde en ten 
slotte gestaakt moest worden ; op Twickel en te Almeloo daarentegen 
liet men de buis slechts door haar eigen gewicht zakken , terwijl daar- 
onder de grond werd uitgeboord. Hield de beweging door de enorme 
zijdelingsche wrijving eindelijk geheel op , hoewel de onderrand der 
buis geheel vrij was , dan werd er eene tweede , iets nauwere in ge- 
bracht , die eveneens slechts door eigen gewicht in den bodem drong enz. 
De steeds verminderende buiswijdte levert natuurlijk ten slotte eenen 
onoverkomelijken hinderpaal op om het werk verder voort te zetten , 
daar de daarbinnen zijnde boorstang eveneens dunner moet worden 
wordt zij dientengevolge zwakker , terwijl zij integendeel bij toenemende 
lengte versterkt behoorde te worden. Dit is dan ook de reden , waarom 
de Twickelsche boring hoogstwaarschijnlijk gestaakt zal moeten worden , 
die door den eigenaar van het landgoed , Baron van Heeckeren van 
Wassenaer , met onbekrompenheid tot zulk eene aanzienlijke diepte en 
hoofdzakelijk in het belang der wetenschap is voortgezet, niettegen- 
staande het verkrijgen van goed drinkwater reeds betrekkelijk spoedig 
minder waarschijnlijk werd. Had men kunnen voorzien , dat het boren 
tot zulk eene diepte voortgezet zou worden , dan had men natuurlijk 
bij den aanvang reeds wijdere buizen kunnen nemen en het werk had 
dan om de vermelde reden niet behoeven gestaakt te worden. 
Op Twickel zijn thans 4 ijzeren buizen binnen elkander aangebracht. 
De binnenste met eene middellijn van 9 Zoll 1 (Hamburgsch) of 21,5 cm. 
reikt tot 32 m. diepte; de tweede, l 1 /^ Zoll = 18 c.m. wijd, tot 
85 m. ; de derde , 5 3 / 4 Zoll = 13,7 c.m. wijd tot 200 m. en eindelijk de 
binnenste, 4 x / 4 Zoll = 10,15 c.m. wijd tot op den bodem, dus 
511,5 m. De diepte, waartoe elke buis doordringt, neemt dus aan- 
zienlijk toe, terwijl de middellijn kleiner wordt. 
Het nadeel van deze boormethode (die ook te Goes werd toegepast) 
is, zooals in het oog valt, het gebruik van meer ijzer. Dit wordt 
echter meer dan opgewogen door den snelleren voortgang van den arbeid 
en door de mogelijkheid om de buizen later weder uit den grond te 
halen , wanneer het werk is afgeloopen. Men heeft dan natuurlijk slechts 
ééne buis noodig om het water aan te voeren en de geheel doellooze 
1 Een Hamburgsche voet = 12 Zoll = 0,28642 m. 
