26 
DE DIEPE PUTBOKINGEN IN TWENTHE. 
14,85 m. + A. P. tot 37,45 m. — A. P. werd een lichtgrijze klei 
doorboord , waarin fossielen geheel en al ontbreken ; zij kan dus even 
goed Quaternair als Tertiair of nog ouder zijn ; de grondsoort op zich 
zelve zegt daaromtrent niets. Het eerst werden fossielen op 60,55 m. 
— A. P. aangetroffen ; het zijn de bovenvermelde Foraminiferen. Zij 
bewijzen , door vergelijking met in andere landen in den bodem ge- 
vondene , dat deze grondlagen in het eerstvolgend oudere , het Tertiaire 
Tijdvak , in zee bezonken zijn en wel in eene der beide middelste 
van deszelfs vier onderafdeelingen , wat door een meer nauwkeurig 
onderzoek nog moet uitgemaakt worden. Zij komen onder Twickel voor 
in een zeer fijn zand, dat gedeeltelijk uit kleine kwartskorrels be- 
staat, gedeeltelijk uit zulke van een ijzer en kiezelzuur houdend mine- 
raal •» Glaukoniet”. Aan hunne donkergroene kleur zijn de laatste ge- 
makkelijk te herkennen , en men zou het zand daarom gevoegelijk 
den naam »peper-en-zout-zand” kunnen geven. Met zeer geringe wij- 
zigingen treffen wij dit zand nu nog opwaarts tot 37,45 m. — A. P. 
aan , zoodat wij in elk geval hier de Tertiaire-ioxm&tiQ mogen laten 
beginnen. De hierboven liggende lichtgrijze klei rekenen wij voorloopig 
tot het Diluvium , hoewel staring in zijn Bodem van Nederland de 
klei onder Twickel eveneens als Tertiair ( Mioceen ) beschouwt op gron- 
den , die ons evenwel niet afdoende toeschijnen. 
Hetzelfde grijze zand laat zich benedenwaarts nu nog tot 84,60 m. 
— A. P. vervolgen en bevat hier en daar vrij veel dierlijke over- 
blijfselen : Foraminiferen , stekeltjes van kleine Echiniden (zeeëgels) en 
schaaltjes van zeer kleine kreeftjes ( Ostracoden ) , die evenals mosselen 
en oesters eene tweekleppige schaal hebben. Naarmate men dieper 
komt, neemt het kleigehalte van het zand toe, waarmede de schelpjes 
gaandeweg verdwijnen. 
Tusschen 84,60 en 92,60 m. volgt nu de boven reeds besproken 
zandsteenlaag ; met de brokjes en het poeder hiervan kwamen slechts 
enkele schelpfragmenten omhoog. Dieper komende verandert het karakter 
der fossielen vrij sterk ; de brokjes zanderige mergel , die de boor 
omhoog brengt, doen weder een vast, hoewel zacht en gemakkelijk 
te verbrijzelen gesteente vermoeden , eenen mergelzandsteen , die zich 
tot 110,7 m. — A. P. laat vervolgen. Deze bevat een aantal Fora- 
miniferen van het geslacht » Operculina” , schijfjes, die een middellijn 
van verscheidene millimeters bereiken , met het bloote oog gemakkelijk 
te zien zijn en de hooger gelegene in grootte aanzienlijk overtreffen. 
Wij komen thans in veel ongunstiger omstandigheden. Van 110,7 
