28 
DE DIEPE PUTBORINGEN IN TWENTHE. 
der Tnas-formatie , den » Keuper ” te behooren. Deze Bonte Mergels (juis- 
ter Schiefer thonen) gelijken zeer op dergelijke , die ook bij Ochtrup , 
ten zuiden van Bentheim , en aan den Haarmol'en , even over onze 
grenzen ten oosten van Haaksbergen worden gevonden. Op de geolo- 
gische kaart van staring staat dan ook op beide plekjes de Keuper- 
formatie aangegeven. Nu treft men evenwel ook bij Münden , tusschen 
Kassei en Göttingen (en dus niet met Minden te verwarren) , dergelijke 
Schiefer thonen aan, die eveneens fossielvrij zijn, maar waarvan de 
geologische ouderdom door hunne ligging onder en boven andere ge- 
steenten , die wel fossielen bevatten, toch goed bekend is. Deze »Mün- 
dener Mergels ” nu vormen het onderste gedeelten der zoogenaamde 
Wealden-iorm&tiQ (naar »The Wealds”, eene boschrijke landstreek in 
Engeland) , die tusschen de meer bekende Jura- en Wry£-formaties 
gelegen en gewoonlijk als de bovenste afdeeling der eerste beschouwd 
wordt. Door de latere onderzoekers worden ook de Mergelschiefers 
van Ochtrup en den Haarmolen als Mündener Mergels opgevat. Om 
mij van hun uiterlijk en hunne eigenschappen op de hoogte te stellen 
bracht ik een bezoek aan Ochtrup en vond , na eenig zoeken en vragen , 
op verscheidene plaatsen gave en half verweerde en verbrokkelde » Schie- 
ferthonen'\ die volkomen met verscheidene soorten van Twickel bleken 
overeen te stemmen. 
Wij mogen dus met zeer veel waarschijnlijkheid (volkomen zekerheid 
kunnen alleen goed herkenbare fossielen geven) de afwisselend licht- 
grijze, lichtgroen- of lichtblauwgrijze , grijsbruine en bruinroode Schiefer- 
thonen van Twickel, die soms gipskristalletjes of korreltjes kwarts, 
zandsteen of bruinijzersteen bevatten , eveneens tot de Wealden-ioxmdXÏQ 
en wel tot de onderste afdeeling der Mündener Mergels brengen. 
Voor het aannemen van lagen der Jm’a-formatie onder Twickel 
hebben wij geene aanleiding. Beneden 460 m. en tot 554 m. toe volgt 
hoogstwaarschijnlijk een deel der TWas-formatie en wel Keuper of Muschel- 
kalk , dus eene van de twee bovenste afdeelingen. Onder de Schiefer- 
thonen kwam eerst wat de boormeester » zoutsteen' noemde, omdat het 
spoelwater zeer duidelijk zout smaakte en het gruis uit zeer kleine 
steentjes bestond. Bij onderzoek bleken dit zeer zuivere splijtingstukjes 
van het mineraal Anhydriet te zijn , dat in scheikundige samenstelling 
alleen door het gemis van kristalwater zich van het bekende gips onder- 
scheidt. Deze stukjes zijn allen door zes vlakjes begrensd , die als de 
vlakken van eenen teerling loodrecht op elkander staan ; zij zijn echter 
plat omdat het splijten volgens een der vlakkenparen veel gemakke- 
