ONTPLOFBARE STOFFEN. 
49 
helderd. Het is bekend , dat steenkool methaan in meer of minder ver- 
dichten toestand kan bevatten, opgesloten in holten van het mineraal. 
Zulke steenkolen veroorzaken dikwijls ontploffingen op schepen. Op 
sommige plaatsen in de mijnen stroomt het mijngas onder zulk een 
spanning uit spleten en holten , dat het daar ter plaatse voor ver- 
lichting gebruikt wordt. De drukking der lucht heeft grooten invloed 
op het uitstroomen van het mijngas uit de steenkolen wanden. Dat er 
onder verschillende omstandigheden koolwaterstoffen onder groote druk- 
king in de vaste gesteenten der aarde aanwezig kunnen zijn , bewijzen 
de ontzaggelijke hoeveelheden natuurlijk gas , die bij het boren in de 
petroleum-districten met geweldig geraas zich een weg banen naar de 
oppervlakte. Het is bekend welk een nuttig gebruik de nijverheid in 
Amerika van dat gas weet te maken. 
Groot was de weldaad die humphuy davy aan de mijnwerkers bewees 
door de ontdekking van de veiligheidslamp , die zijn naam draagt. 
Zooals wij weten berust die lamp op het groote geleidingsvermogen 
van metalen voor de warmte. Het metaalgaas , dat de olievlam in die 
lamp omgeeft , koelt het binnendringende ontploffende mijngas in die 
mate af, dat het mengsel buiten de lamp in den mijngang niet op de 
ontbrandings-temperatuur gebracht wordt en de ontploffing dus beperkt 
blijft tot de ruimte binnen den cilinder van metaalgaas. De mijnwerker 
is onderwijl gewaarschuwd. 
Geen land ter wereld heeft meer belang bij een ongestoorde exploitatie 
van steenkolenmijnen dan Engeland. Nergens zijn dan ook op grooter 
schaal in onze eeuw onderzoekingen verricht , die ten doel hadden de 
oorzaken van ontploffingen in steenkolenmijnen te leeren kennen. Meende 
men aanvankelijk, dat met de Davy-lamp bij nauwlettend toezicht het 
gevaar voor ontploffingen geweken was , het bleek spoedig , dat men 
te hooge verwachtingen gekoesterd had. In de jaren 1875 tot 1884 
wisselde het aantal mijnwerkers, dat jaarlijks alleen in Engeland door 
ontploffingen van mijngas het leven verloor, van 65 in 1884 tot 586 
in 1878 af. Deze ongevallen zijn ten deele toe te schrijven aan het 
feit, dat de mijnwerkers gaarne met onbedekte lichten werken, om 
door een betere verlichting hunner omgeving aan het gevaar te ont- 
komen , dat vallende stukken steenkool en steen opleveren. Dat dit 
gevaar niet denkbeeldig is , leeren ons de statische opgaven betreffende 
Engelsche steenkolenmijnen. De bedoelde cijfers brengen aan het licht, 
dat het aantal mijnwerkers, hetwelk jaarlijks door zulke vallende steen- 
stukken gedood wordt, veel grooter is dan dat, hetwelk om het leven 
