64 
HET POOLLICHT IN DE KARA-ZEE. 
zoude. Bij vroegere waarnemingen werd altijd vermeld , dat men er een 
eigenaardig geluid bij waargenomen had , dat volgens sommigen op het 
ruischen van zijde , volgens anderen op het knetteren van vonken zou 
gelijken. Humboldt merkt evenwel terecht op , dat hoe nauwkeuriger 
de waarnemingen worden , hoe meer het poollicht zwijgt. Tal van 
wetenschappelijke waarnemingen staan ons nu ten dienste, die allen 
het poollicht-geluid ontkennen , maar toch is de zaak nog niet uitge- 
maakt. Green onzer is het ooit gelukt een geluid , dat aan het poollicht 
toegeschreven kon worden, te bemerken. Rondom ons hoorden wij dikwijls 
geluiden , die afkomstig waren van het kraken van het ijs door de 
vorst of van het ijskruien ; vooral het eerste geluid gelijkt veel op 
het knetteren van vonken. Het ijskruien behoefde niet in onze onmid- 
dellijke nabijheid plaats te grijpen , want het geluid neemt men in de 
poolstreken op een zeer grooten afstand waar , wat het gevolg is van 
een homogeniteit der luchtlagen en van de doodsche stilte dier streken. 
Bij de amerikaansche internationale poolexpeditie naar Fort Rae heeft 
men éénmaal het geluk gehad een duidelijk geluid van het poollicht 
te hooren. 
Meestal wordt het vernemen van geluid als een gevolg der fantasie 
beschouwd ; mijns inziens is dit te voorbarig , misschien zou het geluid 
toch onder bijzondere omstandigheden kunnen bestaan. Het zou bijvoor- 
beeld zeer goed kunnen zijn , dat men geluid vernam van poollichten , 
die zich zeer dicht bij het aardoppervlak ontwikkelden , maar de meeste 
zullen zich bevinden in lagen, waar de lucht zoo ijl is, dat het geluid 
zich daarin bijna niet voortplant. 
Men heeft getracht betrekkingen te zoeken tusschen het poollicht 
en andere meteorologische verschijnselen , bijv. bewolking , wind , tempe- 
ratuur enz. Menig volk beschouwt het poollicht als een voorspeller van 
storm en slecht weer, bijv. is dit het geval in Siberiën. Hier tegenover 
staan anderen , die het poollicht als een voorbode van schoon , helder 
weer aanzien. In Noorwegen meent men , dat een rustig poollicht een 
voorbode van bestendig weder is ; een sterk bewegend poollicht daaren- 
tegen van storm. Zooveel is evenwel zeker , dat als een sterk pool- 
licht voor ons een voorteeken van storm had moeten zijn , wij dan in 
November zeker geen rustig oogenblik gehad zouden hebben. 
Eenige malen merkte ik tijdens ’t poollicht een daling der temperatuur 
op en viel het tijdstip van het minimum der temperatuur van dien 
dag met het maximum van het poollicht samen. Dit mag echter niet 
aan het poollicht worden toegeschreven , daar èn het verschijnen van 
