BE MACHT VAN HET KLEINE, 
DOOR 
P. VAN DER BURG. 
Onder dien titel gaf, een veertigtal jaren geleden, onze bekende 
hoogleeraar harting den eersten drnk van een werkje uit, van een 
hoogst aantrekkelijken , wegslependen inhoud , en van zooveel gewich- 
tige aanteekeningen voorzien , dat ik eens in een opstel durfde zeggen , 
dat deze ons aan den Kosmos van von humboldt deden denken. Ik nam , 
zooals men ziet, zijn titel over. Harting’s kleine evenwel was iets 
anders dan het mijne thans is. Bij hem waren het die kleine bewerk- 
tuigde wezens , aan welker steenachtige bekleedingen of pantsers onze 
aardkorst voor een aanzienlijk deel hare tegenwoordige samenstelling 
en vorm verschuldigd is. Mijn kleine heeft betrekking op het stof, dat 
zich over onze geheele aarde in den dampkring ophoudt. Niet over de 
stof dus , waarvan eenig weefsel is gemaakt zal hier sprake zijn. Nog 
eens de stof van mijn eenvoudig opstel zal zijn het stof. Mocht het 
weinige , wat ik er van ga vertellen , zooveel belangstelling opwekken als 
dat bovengenoemde voortreffelijke stilist met zijn werkje wist te doen. 
Wie kent niet het stof; de vijand niet alleen van onze zindelijke 
Hollandsche huisvrouwen en dienstboden , maar ook van het zoogenaamd 
sterkere geslacht , welks individuen voor hun bureau of schrijftafel 
gezeten zich vaak verontrusten , als de reinigende hand op zekere 
tijden de studieboeken , het schrijfwerk enz. verplaatst ; niet minder 
verder , en zelfs in de eerste plaats , dc vijand van de werklieden in 
een tal van fabrieken , waar het stof meestal de gezondheid der ar- 
beiders vernielt, en hen, dikwijls betrekkelijk nog jong, aan hunne 
6 
