DE MACHT VAN HET KLEINE. 
83 
mogelijke reinheid in onze kamers te bevorderen en de lucht zorg- 
vuldig te ververschen? 
Lang , zeer lang kan het opgehoopte stof de kiem van plant of 
dier in zich vasthouden , zonder dat het levensbeginsel er in wordt ver- 
nietigd. Het stof, bijvoorbeeld, dat zich in de dakgoten onzer huizen 
verzamelt , kan weken , ja maanden , aan de uitdrogende hitte der 
zon zijn blootgesteld , zoodat er geen leven meer in te zien is. Nauwe- 
lijks echter heeft men het met eenige druppelen water bevochtigd , 
of het wemelt van microscopische organismen. 
Uit dit laatstgenoemde verschijnsel kan men zien , dat het vochtig 
maken van het droge stof den groei en de vermenigvuldiging der be- 
werktuigde wezentjes begunstigt ; trouwens dit was reeds vroeger uit 
het behandelde af te leiden. In het dierlijk lichaam vinden zij boven- 
dien voedsel. Zij leven er in ten koste van dat lichaam. Moerasachtige 
plaatsen en ook eenige zeekusten zijn in den regel gevaarlijk voor 
de gezondheid ; men noemt de ziekten , die in zulke oorden ontstaan , 
gewoonlijk malaria-aandoeningen. Misschien is de oorzaak daaraan toe- 
teschrijven , dat er in die moerassen schier onzichtbare kleine plantjes 
of dieren weelderig voorttelen en zich ontwikkelen , dan door de verdam- 
ping van het water op het drooge geraken , vervolgens door lucht- 
stroomen als stof in den dampkring zweven en eindelijk als moeras- 
gif door de bewoners worden ingeademd. Zulke moerassen bestaan er 
vooral in den heeten aardgordel en veel streken worden er door on- 
bewoonbaar gemaakt. 
Men begrijpt nu , waarom men die moerasbodems dikwijls tracht 
onder water te houden door ze, als dat mogelijk is, water toe te 
voeren. Immers men belet dan het gif, om als stof in de lucht te 
worden opgenomen. Of die maatregel reeds op sommige plaatsen gun- 
stige uitkomsten heeft opgeleverd , is mij niet bekend. 
De lezer heeft uit de vermelding der feiten , waartoe onze stof- 
beschouwing aanleiding gaf, reeds leeren opmaken, dat er niet alleen 
beneden maar ook zeer hoog in den dampkring stof gevonden wordt. 
Dit moest' wel het geval zijn , na de bewering , dat onweêr , wolken , 
nevel , morgen- en avondrood hun ontstaan voornamelijk aan het stof 
te danken hebben. Die gevolgtrekking was juist. Men heeft noch bij berg- 
beklimming , noch bij luchtvaarten met een ballon , een hoogte kunnen 
bereiken , waarop het stof niet aanwezig was. Geen wonder waarlijk. 
Stijgende warme luchtstroomen voeren het tot een aanzienlijke hoogte. 
De kracht waarmede de vulkanen hun uitbraaksel in den dampkring 
