84 
DE MACHT VAN HET KLEINE. 
voeren , draagt er ook niet weinig toe bij. Men denke slechts aan de 
bijna voorbeeldeloos hevige uitbarsting in 1883 van de vulkaan Rakata 
op het eiland Krakatau , waarbij ontzettende massa’s asch in den damp- 
kring werden gedreven , die op zijne beurt in drie maanden tijds dat 
stof over de geheele aarde verspreidde. Ik kom zoo straks daar nog 
even op terug. 
Om echter tot de verklaring der zoogenaamde luchtverhevelingen 
over te gaan , zie ik mij verplicht , zoo ik verstaanbaar ook voor leeken 
zal blijven , eenige wetenschappelijke mededeelingen te doen , en begin 
met daartoe den lichtband in het geheugen terug te roepen , dien wij 
door de spleet in de , overigens voor het licht afgesloten , kamer 
deden optreden. 
Stel u voor, dat wij nabij de spleet een driehoekig glazen zuiltje 
plaatsen , een prisma dus , zooals men die wel tot sieraad aan kroon- 
lichters en kandelaars hangt; dan zien wij aanstonds den lichtband 
zijn rechte lijn verlaten en op een stuk papier, dat men thans op 
zijn weg stelt , een fraai kleurenbeeld vormen , onder den naam van 
kleurenspectrum bekend. Ik wil niet in bijzonderheden treden van de 
wijze , waarop men door gebruik van lenzen en schermpjes dat beeld 
veel schooner en zuiverder kan te voorschijn roepen dan het thans 
is. Genoeg is het voor mijn doel, dat gij den lichtband gescheiden 
ziet in zeven kleuren, namelijk: rood, oranje, geel, groen, blauw, 
indigo en violet. Heerlijk schoon zien wij , als de proefneming naar 
behooren is ingericht, dan ook, door middel van het stof, dat het 
licht terugkaatst , de zeven gekleurde banden van het prisma tot aan 
het papier waaiervormig zich uitstrekken. Het witte , ongekleurde licht 
der zon is dus uit die zeven kleuren samengesteld. Men moet het 
echter met dat getal zeven zoo nauw niet nemen , want de overgangen 
der kleuren van de een in de andere zijn zoo onmerkbaar , dat er zeker 
nog een aantal tusschen vallen. Wij weten genoegzaam zeker , dat het 
licht ontstaat door zeer kleine schommelingen , trillingen , slingeringen 
of golven der deeltjes van een stof, die in lichtheid en veerkracht 
alles overtreft en welke men ether heeft genoemd. Iedere kleur heeft 
haar eigene slingeringen , en brengt die aan de etherdeelen over , zoo- 
dat de slingerbanen van deze ongelijke lengte hebben. Die banen of 
golflengten zijn onbegrijpelijk klein. Het langste of het grootste zijn 
zij bij het rood ; dan volgen die bij het oranje , daarna die bij het 
geel , enz. , zoodat het violet de snelste en kortste golvingen maakt. 
Ontmoeten nu de lichtgolven , door de zon afgezonden , en in den 
