8(5 
DE MACHT VAN HET KLEINE. 
en dichten damp teruggekaatst of verspreid , terwijl de roode met 
hunne grootere golvingen er door heen dringen. Verder verwondert 
men zich er ook nu niet over, dat de hemel zich, van hooge bergen 
gezien , anders voordoet dan in de dalen. Daar boven is natuurlijk 
het stof in den dampkring veel minder dicht dan in laag gelegen 
vlakten. De blauwe kleuren worden meer door gelaten.- Van de ber- 
gen gezien is de hemel donkerblauw , de schaduwen zijn daar ook 
veel donkerder , omdat het weinige stof het licht niet genoeg ver- 
spreidt. Misschien is laatstgenoemd verschijnsel ook wel de oorzaak 
van de meer koude lichttoon , die de voorwerpen op de bergen be- 
zitten. Ik werd eens in Zwitserland werkelijk ontstemd door de lijk- 
kleur, die de gletschers en de om mij heen liggende voorwerpen bij 
het ondergaan der zon aannamen. Alles had iets sombers. 
Wat ik daar heb vermeld aangaande den invloed van het stof bij 
het al of niet doorlaten der kleuren door den dampkring , wordt 
door de volgende proef genoegzaam tot zekerheid gebracht. 
Men brengt tusschen de lichtspleet en het prisma, waarvan wij zoo 
even gebruik maakten om het kleurenspectrum waar te nemen , een 
vierkant glazen bakje met water, waar het licht dus door moet treden 
om het prisma te bereiken. Vervolgens brengt men door tabaksrook 
er in te voeren, of langs anderen weg, zeer fijn stof in het water; 
dan verdwijnt eerst de violette kleur in het spectrum , dan het blauw 
enz. tot eindelijk ook het rood verdwenen is. 
Alzoo is het nu duidelijk geworden , dat de kleuren , die ons zoo 
vaak bij de beschouwing van het uitspansel betooveren , hoofdzakelijk 
aan het stof haar aan wezen te danken hebben; in nauw verband daar- 
mede staat het dikwijls helder, zeer doorschijnend worden van de 
lucht na een regenbui ; immers het neerstroomend water heeft alsdan 
voor een groot deel den dampkring van het stof gezuiverd. 
Maar men schrijft , zooals ik reeds vroeger heb gezegd , ook het 
ontstaan van regen , wolken , nevel enz. hoofdzakelijk aan het stof toe. 
Dat die onderstelling niet gewaagd is , bewijst de volgende proefneming. 
Men brengt in een geheel vrij van stof gemaakt glazen vat een weinig 
water ; dit verdampt daar gedeeltelijk in , maar die damp is niet zicht- 
baar. Vervolgens voert men, door een in het vat aanwezige kraan, 
een weinig stof of rook binnen en aanstonds verschijnt een vochtnevel in 
de geslotene ruimte , zoodat de wanden daardoor aanslaan. Maar er 
is meer, dat voor de juistheid van genoemde meening pleit. De her- 
haaldelijk genoemde uitdrijving van massa’s stof, door vulkanische 
