ONTPLOFBARE STOFFEN. 
91 
goed gevolg nitro-glycerine met schietkatoen te vereenigen. Nitro- 
glycerine is een vloeistof, die als oplosmiddel kan dienen voor het 
gewone schietkatoen (trinitro-cellulose) en voor het collodion-katoen 
(dinitro-cellulose) , dat de photographen gebruiken. Yan deze eigen- 
schap maakte abel gebruik. Hij verkreeg langs dien weg de zoo- 
genaamde ontplofbare gelatine , als uitsluitend collodion-katoen met nitro- 
glycerine gedrenkt werd , terwijl hij van glyoxiline sprak , als in de 
plaats van het collodion-katoen geheel of ten deele het schietkatoen 
kwam. Collodion-katoen is in nitro-glycerine meer oplosbaar dan 
schietkatoen , doch de glyoxiline is vaster dan de geleiachtige ontplof- 
bare gelatine en dit vooral is van het hoogste belang. De samenstelling 
dezer stoffen is echter nog niet volledig bekend. Het streven om 
slechts werkzame bestanddeelen in de ontplofbare mengsels op te 
nemen , dat tot de samenstelling van de ontplofbare gelatine en de 
glyoxiline leidde , leverde voor de praktijk nog niet de uitkomsten op , 
die men verwacht had. De ontplofbare gelatine, hoewel wegens haar 
physischen toestand minder gemakkelijk en volledig ontploffend , heeft 
waarschijnlijk een toekomst. Zij is de krachtigste der thans bekende 
ontplofbare stoffen en overtreft te dezen opzichte zelfs het dynamiet 
N°. 1 van nobel aanmerkelijk. 
In de ontplofbare mengsels, boven genoemd, en in alle andere van 
dezelfde soort zijn dus nitro-glycerine en schietkatoen de stoffen , waar 
het op aankomt; wij willen dus op de eigenschappen der laatsten onze 
aandacht vestigen , om daarna in het licht te stellen waarom eene ver- 
menging met andere stoffen in den regel noodzakelijk is. 
Nitro-glycerine is een licht geel gekleurde olieachtige vloeistof, die 
ontstaat door de werking van salpeterzuur op glycerine of oliezoet, 
dat aan menigeen bekend is door het gebruik, dat er ter genezing 
van winterhanden van gemaakt wordt en als bijproduct van de fabri- 
katie van stearinekaarsen uit vetten in het groot verkregen wordt. De 
naam nitro-glycerine is onjuist. De stof behoort niet tot die lichamen, 
welke in de organische scheikunde met den naam van nitro-verbindingen 
bestempeld worden ; zij is een samengestelde ether. 
De bereidingswijze van nitro-glycerine is , met die van buskruit 
vergeleken , uitermate eenvoudig. De stof kan door de onmiddellijke 
inwerking van een mengsel van salpeterzuur en zwavelzuur op gly- 
cerine verkregen en door wasschen met water, waarin zij onoplosbaar 
is, van het overtollige zuur bevrijd worden. Na een droging in het 
luchtledige is zij dan voor het gebruik gereed. 
