120 
darwin’s biographje. 
menten te binnen , zegt hij , maar op mijn studeervertrek ben ik 
zeker, er steeds terstond een groot aantal tot mijn dienst te hebben”. 
Zijne werken dragen dan ook overal den stempel , niet alleen van 
groote belezenheid , maar van veeljarig en zorgvuldig verzamelen van 
alles, wat vóór of tegen de door hem besproken stellingen pleiten 
kan. Onder al de tallooze argumenten , die tegen zijne theorie , in 
de eerste jaren na het verschijnen van de Origin of Species , die jaren 
van heftigen strijd tegen hem , ingebracht zijn , waren er slechts zeer 
enkele , die hij niet voorzien , en niet reeds uitvoerig overwogen had. 
Den voornaamsten inhoud van deze » Herinneringen” vormt een schets 
van de wijze waarop darwin zijn dag indeelde. Deze wijze was, zooals 
hij zelf in de autobiographie zeide , eenvormig ; elke dag was gelijk 
aan de andere , en die eentonigheid werd slechts door herhaalde ziekten 
en door uitstapjes naar badplaatsen of naar vrienden en verwanten 
afgebroken. Des morgens begon hij met èen kleine wandeling, ontbeet 
dan alleen en arbeidde daarna gedurende omstreeks anderhalf uur. Dan 
begaf hij zich ter verpoozing naar de huiskamer , las zijn brieven , 
hoorde de familie-brieven lezen , en liet zich uit een novelle voor- 
lezen. Vervolgens ging hij nog eens anderhalf uur aan den arbeid. 
Des middags om twaalf uur beschouwde hij zijn werktijd voor dien 
dag als over , en ging nu verder voor zijne gezondheid wandelen 
of paardrijden. Dit laatste beviel hem beter , deels omdat hij dan 
fraaier gedeelten van het heuvelachtige landschap rondom Down kon 
bezoeken , deels omdat het hem voldoende bezighield , en dus belette 
over zijne onderzoekingen na te denken. Vooral om de laatste reden 
was het paardrijden , zoolang hij het vol kon houden , zijne gezondste 
uitspanning. Voelde hij zich gezond, zoo bezocht hij op zijne wande- 
ling de verschillende proeven en culturen , die hier en daar op zijn 
buitengoed verspreid waren ; meestal echter bepaalde hij zich tot een 
vaste toer , die hij dan achtereenvolgens zoovele malen afliep als 
hij voor zijne gezondheid noodig oordeelde, of later, als zijne krachten 
hem toelieten. Zeer gaarne werd hij op deze wandelingen door zijn 
vrouw of zijn kinderen, of wel door vrienden en andere bezoekers 
vergezeld. Op die wandeling volgde dan een poos van rust. 
Na het eten las hij de nieuwsbladen , het eenige niet wetenschap- 
pelijke wat hij zelf las , daar hij zich al het overige door zijne vrouw 
of een zijner kinderen liet voorlezen. Hij had groote belangstelling 
voor de gebeurtenissen van den dag en voor politiek , ofschoon hij 
daaraan nooit een werkzaam aandeel nam. Na de courant schreef of 
