IETS OVER DEN BOUW EN DEN INHOUD DER BRANDHAREN. 141 
kopje is zeer bros en breekt bij de lichtste aanraking af, en wel volgens 
de lijn a — b (fig. 2a). 
Gezegde lijn gaat door de verdunde plaatsen van den wand. In 
fig. 2b is een brandhaar voorgesteld met afgebroken kopje ; men ziet 
hoe de eigenaardige anatomische bouw niet alleen het af breken , maar 
ook het indringen van het lancetvormige boveneind van het overige 
deel des haars in de huid vergemakkelijkt. 
Het uitgetreden celvocht stroomt 
thans in de gemaakte wond , om 
zijn irriteerende werking uit te 
oefenen. 
De bouw der brandharen bij de 
overige urtica-soorten komt geheel 
met dien van de prikkels van 
U. dioica overeen. Vraagt men nu 
naar de natuur van het gif, dan 
luidde tot voor korten tijd het ant- 
woord eenstemmig : in het celvocht 
der brandharen is mierenzuur 
bevat, en het is dit mierenzuur, 
hetwelk de bekende , brandende en 
jeukende werking uitoefent. Wer- 
kelijk reageert het vocht der brand- 
haren zuur; wanneer men de af- 
geknipte haren op een stuk blauw 
lakmoespapier drukt , wordt dit 
laatste bezaaid met roode puntjes. 
Die zure reaktie is evenwel vol- 
strekt geen uitsluitend kenmerk der brandharen , maar een vrij al- 
gemeene eigenschap van plantencellen , zonder dat juist daarom 
mierenzuur de naaste oorzaak behoeft te zijn. Maar al bevatten — 
wat vrij waarschijnlijk is — de brandharen der urtica's werkelijk 
mierenzuur , dit vocht kan onmogelijk de oorzaak zijn der giftige 
werking : 
1°. Men neme eenige, van de levende netelplant frisch afgesneden 
haren en drukke deze stuk met de punt eener naald , zoodat iets van 
den celinhoud aan deze blij ve kleven. Men late de naald drogen — 
het mierenzuur is zeer vluchtig en ontwijkt als damp — en brenge 
zich daarna met haar eene wonde toe ; men zal weldra het jeukend 
A B 
Fig. 2a. Bovendeel van het brandhaar 
(850maal vergroot). 
Fig. 2b. Spits van een afgebroken haar met 
uitvloeiend plasmavocht (800maal vergroot). 
Fig. 2c. Bovendeel van het brandhaar 
van Loasa papaverifolia . 
Fig. 2d. Idem , idem , van Jatropha 
stimulata. 
