148 
EEN PAAR WAARNEMINGEN OMTRENT 
wat zij ook noodig hebben, om het voor iederen vogel moeilijk tijd- 
perk van het ruien door te staan. 
Zoodra nu , bij den aanvang van het jaar , grootte hitte en droogte 
intreden, begint het voedsel te verminderen. Tevens ontwaakt bij de 
vogels de voorttelingsdrift en daarmede het verlangen om hunne broed- 
plaatsen weder op te zoeken. 
Zij trekken nu langzaam noordwaarts. 
Hoe groot de afstand is, welke zij gemiddeld per dag afleggen, is 
moeilijk te bepalen. In het algemeen heeft men bevonden , dat de 
trekvogels, bij hunnen terugkeer, onder gewone omstandigheden lang- 
zaam reizen , dat zij namelijk met de lente gelijken tred houden en 
gemiddeld per dag ongeveer vier geographische mijlen, van 15 op 
een graad , noordwaarts trekken , 1 wat overeenkomt met de waar- 
neming van de plantkundigen , dat eene plant een dag later bloeit , 
naarmate zij vier mijlen meer noordelijk groeit. De weêrsgesteldheid 
zal echter zonder twijfel op het vertragen of bespoedigen van de reis 
van grooten invloed zijn. Ook komt het mij voor , dat op vogels , 
zooals de ooievaar , wier bestaan niet zoo onmiddellijk afhankelijk is 
van de planten- en insektenwereld , die regel wel niet geheel toepasse- 
lijk zal zijn. 2 
Wanneer de ooievaars in het voorjaar tot ons terugkeeren , geschiedt 
dit oogenschijnlijk bij paren of bij enkelen , het mannetje van een tot 
zeven dagen vroeger dan het wijfje. Zelden is men in de gelegenheid 
dien terugkeer waar te nemen. Gewoonlijk zijn de vogels er, zonder 
dat men ze heeft zien komen. Toch viel een enkele keer een ornitho- 
loog dit voorrecht te beurt. De heer von wolmcke , te Brunsbüttel , 
zag op den 14 April 1818, een paar ooievaars uit eene hoogte, waar 
1 Dit deed von middendorff zeggen: »Die Vogel, ja selbst die besten Flieger unter 
»ihnen, reisen höchst gemütlich.” Siberische Reise , IV, Th. II, S. 1199. 
2 Zeker is het , dat zij onder zekere omstandigheden veel sneller reizen , zooals het 
volgend, door v. homeyer ( Die Wanderungen der Vogel . Leipz. 1881, S. 414) mede- 
gedeeld geval aantoont. De heer dette, te Berka aan de Werra, in Thüringen, zag 
den 27 Jnli 1880 een jongen ooievaar, die waarschijnlijk het nest te vroeg had verlaten , 
in ondiep water van die rivier fel bestookt door 4 of 5 ganzen. Hij ontzette het dier 
en nam het mede. Daar het evenwel weigerde voedsel aan te nemen, liet hij het weder 
in het nest brengen , nadat hij het had voorzien van een koperen plaatje , waarop stond : 
»Reichs-Post, Berka a. W. Germania 27/7 1880. Den 20 Augustus trokken de ooievaars 
uit die streek weg, en den 24 werd genoemde vogel nedergeschoten van den kerktoren 
van het gehucht Fornells , in de provincie Gerona , in Catalonie. Vermits nu de afstand 
tusschen die beide plaatsen ongeveer 165 geographische mijlen bedraagt, had die jonge 
en zwakke vogel, met oponthoud en al, gemiddeld per dag 4 n /4 mijl afgelegd. 
