HET TREKKEN HER OOIEVAARS. 
155 
te trekken , op een tijdstip , waarop de temperatuur veel hooger is , 
en het voedsel veel overvloediger , dan toen zij in het voorjaar tot 
ons kwamen , en zulks ten einde winterkoude en gebrek aan voedsel 
te ontgaan , welke eerst maanden later zullen ontstaan , welke zij dus 
nimmer hebben ondervonden en waarvan zij onmogelijk eenige voor- 
wetenschap kunnen hebben. 
Vroeger berustte men er in dat verschijnsel instinct te noemen. Toen 
men elkander echter eens afvroeg , wat dat woord eigenlijk beteekende , 
bleek al spoedig , dat de meeningen hemelsbreed verschilden en dat 
het daarmede ook al was : 
W o Begriffe fehlen , 
. Da stellt ein Worl zür rechten Zeit sich ein. 1 
Velen zijn van oordeel, dat de zucht , om te trekken den vogels is 
ingeschapen en zij alzoo onbewust doen wat voor hun behoud noodig 
is en merkwaardig is het voorzeker , dat jong uit het nest genomen 
en groot gebrachte vogels in gevangenschap door hunne onrust toonen , 
dat zich die zucht als een onweerstaanbare aandrang doet gelden. Men 
heeft , wel is waar , getracht dit daaruit te verklaren , dat zij de lok- 
stemmen zouden hooren van anderen van hunne soort , die voorbij 
trekken ; maar die verklaring is niet voldoende. Die onrust toch open- 
baart zich reeds, zoodra de tijd daar is, waarop hunne natuurgenooten 
uit hunne winterkwartieren beginnen op te breken en dus nog op 
verre na niet in onze streken zijn aangekomen en b. altum 1 2 deelt 
mede , dat zijne blauwborstjes weder rustig werden , zoodra die , welke 
in de omgeving van Munster te huis behooren , waren aangekomen ; 
en daar nu die individuen , die in noordelijker gelegen streken broeden , 
eerst later doortrekken , valt genoemd tijdstip niet samen met dat van 
het einde van den trektijd. 
De Darwinianen daarentegen houden het trekken voor eene door 
overerving ontstane gewoonte. Alle vogels , meenen zij , waren oor- 
spronkelijk standvogels. Gedurende de ijsperiode dwongen echter de 
zich steeds uitbreidende gletschers , die eindelijk een groot deel van 
de gematigde luchtstreek innamen, hen terug te trekken. Toen nu 
later de gletschers langzamerhand weder afnamen , drongen de vogels 
ook weder al verder en verder naar het noorden om te broeden. Door 
1 goethe , Faust , Ier Th. 
2 Der Vogel und sein Leb en . 4e Aufl. , Münster 1869, S. 241. 
