158 
EEN PA AU WRARNEMINGEN OMTRENT 
individuen tot aanvoerders hebben en zegt dan: »Wenn auf diese 
»Weise die alten Vogel den Jüngeren die Zugstrasse zeigen , so geht 
»die Kenntniss derselben von einer Generation zu der anderen über; 
»sie wird traditionell bei der Art.” Zie, dat klinkt zoo geleidelijk, 
zoo natuurlijk. Jammer maar, dat deze theorie met de waarnemingen 
in lijnrechten strijd is. Deze toch hebben herhaaldelijk doen zien , dat 
vele scharen van trekvogels enkel uit jongen bestaan, ja dat er vele 
soorten zijn , van welke de jongen veel later op reis gaan dan de 
ouden en dat er derhalve in beide gevallen van leiding of aanvoering 
geen sprake kan zijn. 
Een paar voorbeelden. Het is overbekend , dat de jonge koekoeken 
ons verlaten , lang nadat de ouden reeds zijn vertrokken. Faber 1 be- 
vond, dat de jongen van de Noordsche of zilvergrijze Zeezwaluw ( Sterna 
arctica , temminck) in het laatst van September IJsland nog niet hadden 
verlaten, niettegenstaande de ouden reeds bijna eene maand weg waren. 
von homeyer 2 zegt , dat langs de kust van het eiland Rügen het 
trekken van de oude strandvogels ongeveer den 3en Augustus begint en tot 
den 24en aanhoudt , terwijl de jongen gewoonlijk van 8 September tot het 
midden van October verschijnen, von droste-hulshoff 3 deelt mede , 
dat de in den herfst het eerst op het eiland Borkum verschijnende 
dwergstrandloopers ( Tringa minuta , leissler) allen oude vogels zijn en 
dat daarna groote scharen, enkel uit jongen bestaande verschijnen. 
Palmen kan het feit niet loochenen, dat van sommige soorten de 
jongen afgezonderd reizen. Hij zegt daaromtrent en omtrent het weder- 
vinden van de oude broedplaatsen : » Durch das tagliche Leben lemen 
»sie zuerst die nachsten Platze um das Nest kennen und pragen sich 
»dieselben ein , hierauf andere nahe liegende, welche wie diese ihr 
»Futter liefern : und somit erlangen sie in kurzer Zeit Kenntniss von 
» dem Standorte überhaupt , wo es ihnen am besten gefallt und wo 
»Nahrung zu linden ist. Ihr auf diese Weise allmahlich entstandener 
»Ortsinn, d. h. ihr Ortsgedachtniss oder ihre Lokalkenntniss , ist aber 
»wahrend des Zuges nicht immer genugend, und daher kommt es, 
»dass gerade die jungen 4 , viel öfter als die alten und erfahrenen 
» Vogel, die normalen Strassen verlieren und sich verirren. Es passirt 
1 TJeber das Leben der hochnordischen Vogel. Leipzig 1824 , S. 84. 
2 1. c. s. 173. 
3 Die Vogeltoelt der Nordsee-insel Borkum. Münster 1866 , S. 526. 
4 Er zijn er velen , die beweren , dat de zeldzaam voorkomende , verdwaalde individuen 
meestal oude vogels zijn. 
