172 PETROLEUM IN VERBAND MET ONTPLOFBARE STOFFEN. 
Men moet echter ook rekening honden met de lampen van vroegeren 
datum , die wel minder warmte voortbrengen , doch ook minder goed van 
constructie en van glazen of porceleinen peren voorzien zijn. Vallen zij 
om , dan breekt allicht de peer en verspreidt zich de olie door het vertrek. 
Zulke lampen worden onder de arbeidende klassen algemeen gebruikt. 
De lampen , waarmede prof. liebermann de proeven deed , behoorden 
ten deele tot laatstgenoemde groep. Deze onderzoeker vond, dat de 
temperatuur der petroleum boven in de peer minstens 2.5° en hoog- 
stens 9° boven die der omringende lucht stijgt. Hij vermeerdert dan 
met dit bedrag de maximaal-temperatuur , die de meteorologie ons voor 
verschillende plaatsen op aarde heeft leeren kennen , en komt zoo tot 
het besluit , dat slechts petroleum , die onder 60° C. geen brandbare 
dampen geeft , overal als volkomen veilig kan beschouwd worden. 
Passen wij dit toe op de toestanden ten onzent , dan komen wij 
voor gewone lampen tot uitkomsten , die met de eischen , door prof. 
v. d. burg gesteld , geheel overeenstemmen. Een temperatuur van 
21° C. is ’s winters in een kamer, waarin gestookt wordt , zeer gewoon. 
De petroleum zou dus, om bij het omvallen der lamp geen brandende 
dampen te verspreiden , onder 30° 0. met lucht geen mengsel mogen 
vormen, dat aangestoken kan worden. Wij kunnen er dus vrij zeker 
van zijn , dat bijna alle oliën van den handel in zulke gevallen brand- 
gevaar zullen doen ontstaan. Alleen de petroleum , door den heer 
bleulandt v. oordt in October 1880 geleverd, waarvan prof. v. d. burg 
spreekt , zou zelfs dan nog veilig zijn. Zij gaf eerst bij 40° het ont- 
vlambare mengsel. In het laatst van den zomer , als de warmtegraad 
op den middag 30° C. kan bedragen , zou dit echter ook voor deze 
olie twijfelachtig worden. Slechts onder zeer bijzondere omstandigheden 
zullen wij echter dan petroleumlampen gebruiken , zoodat dit gevaar 
niet groot te achten is. 
Petroleum kan dus nagenoeg geheel gevaarloos gemaakt worden. 
Het ware wenschelijk, dat de petroleumgebruikers meer aandacht wijdden 
aan de hoedanigheid der olie , waarmede zij hunne lampen vullen. Ge- 
schiedde dit , dan zouden de ongevallen , door omvallende lampen ver- 
oorzaakt, waarvan de dagbladen telkens gewagen, zeker aanmerkelijk 
verminderen. Het spreekt echter van zelf, dat de ontvlammingstempera- 
tuur , door de leveranciers opgegeven , door een onderzoek van onpar- 
tijdige deskundigen moest gecontroleerd worden. 
Deventer, Jan. 1888. 
