GNOMONIA ERYTHROSTOMA. 
209 
gevoerd kunnen worden , wanneer zij na het uitspuiten in de lucht 
zweven. Men behoeft om dit aan te nemen slechts te denken aan die 
andere ziekten van hoornen , waarbij de aangetaste bladen even goed 
afvallen als de gezonde en waar dus steeds een besmetting van het 
jonge loof van den grond af plaats moet hebben. Ik denk hier in de 
eerste plaats aan de zwarte vlekken (Rhytisma acerinum) der Esch- 
doorns , een aan iederen plantenkweeker of liefhebber bekende ziekte , 
en verder nog aan tal van anderen , die in ons land minder bekend zijn. 
Ten overvloede werden nog pogingen aangewend om hieromtrent 
volkomen zekerheid te verkrijgen en in het midden van Juli onder 
de boomen naar overblijfselen van peritheciën-bevattende bladen ge- 
zocht. Dit was niet zonder gevolg : werkelijk werden dezulken nog 
gevonden en in de vruchten waren rijpe en onrijpe sporen in groot 
aantal aanwezig. Zij waren betrekkelijk zeldzaam en het vroeger opge- 
merkte over het gemakkelijk verrotten der zieke bladen wordt daar- 
door dus volstrekt niet ontzenuwd , vooral daar vele boomgaarden eerst 
laat geplukt waren en dus vele bladen veel korter tijd aan den in- 
vloed van den vochtigen grond weerstand hadden behoeven te bieden , 
dan wanneer zij op den gewonen tijd , d. i. October , afgevallen 
waren. 
Talrijke waarnemingen omtrent de ziekteverschijnselen kwamen ge- 
heel met een besmetting van den grond uit, overeen. De ziekte ver- 
toonde zich namelijk op in het oogvallend scherp begrensde plekken. 
Hier en daar zeer sterk aan een enkelen boom , op andere plaatsen 
aan afzonderlijke boomgroepen , terwijl andere gedeelten van denzelf- 
den boomgaard bijna niet aangetast waren of eindelijk in enkele tuinen , 
die te midden van andere lagen , welke bijna geen ziekteverschijnselen 
vertoonden. Voor sommige gevallen van dit locale verschil was de 
verklaring niet ver te zoeken. 
Het gemakkelijkst was dit voor de algemeen geldende opmerking 
dat de meeste zieke bladen aan de onderste takken te vinden waren , 
terwijl de toppen der boomen bijna zonder uitzondering niets abnor- 
maals vertoonden , ook daar waar zij in vorige zomers geen enkel 
onaangetast blad bezaten. Maar ook in andere gevallen liet zich de 
invloed van het op den grond liggend loof duidelijk gevoelen : zoo 
was, om slechts een voorbeeld te noemen, de ziekte in een boom- 
gaard op een bepaalde plek bijna niet te vinden , terwijl de overige 
gedeelten meer of minder de gewone ziekteverschijnselen vertoonden. 
Bij onderzoek bleek dat de grond van het eerstgenoemde gedeelte, 
14 
