MINJAK TENGKAWANG OF BORNEO-TALK . 1 
Bij de inboorlingen van noordelijk Borneo , de Daj akkers , in wier 
gebied dit plantaardig vet hoofdzakelijk gewonnen wordt, draagt het 
de namen Minjak (olie) Tangkawang of Tingkawang , Kahowang of een- 
voudig Kawang ; in den handel staat het als Borneo-talk bekend. Het 
is afkomstig van een aantal plantensoorten (door dr. burck worden 
negen beschreven) , die alle tot de familie der Dipteracëen behooren. 
De vrucht bij deze plantenfamilie heeft een drogen vruchtwand , 
zoodat het vet daar niet in kan voorkomen ; daarentegen worden de 
in eene harde , houtachtige schaal opgesloten zaadlobben , die de kiem 
der plant tusschen zich besluiten , gebruikt voor de afscheiding van 
het vet. Bij het kiemen zwelt de zaadkorrel dikwijls op en doet zij 
de schaal bersten ; aan deze omstandigheid moet het toegeschreven 
worden , dat soms van eene openspringende vrucht gesproken wordt. 
Van plukken kan geen sprake zijn. De vruchten , die door den 
wind afvallen , worden ingezameld ; de hoeveelheid is zóó belangrijk , 
dat de Dajakkers dikwijls hunne kampongs verlaten en voor drie 
maanden verhuizen naar de moerassige streken , waar de Tengkawang- 
bosschen zich bevinden. 
Het openen der ingezamelde vruchten geschiedt op tweeërlei wijze ; 
óf men laat ze eerst drogen en maakt daarop de schaal stuk, óf men 
laat ze langen tijd , soms zelfs drie maanden , onder water kiemen 
en haalt vervolgens de zaadlobben met de hand uit de schaal te 
voorschijn. De eerste wijze van werken geeft een beter vet , de tweede 
levert eene grootere hoeveelheid op. De gedroogde zaadlobben (in den 
1 De heer a. c. geitel iu Gouda gaf in het Journ. für prakt. Chem. ( Neue Folge 
36, 515) mededeelingen omtrent het hier genoemde vet, dat volgens de bekende Tech- 
nologie der Fette und Oele van c. schüdler alleeu als smeermiddel wordt gebruikt. 
Daar de heer geitel zich verhinderd zag om op mijn verzoek in het Album het Borneo- 
talk nader bekend te maken, worden de voornaamste punten van zijne mededeeling door 
mij overgenomen. De bijzonderheden omtrent de herkomst en de inzameling had hij aan 
eene brochure van dr. \v, burck te danken. 
