224 
LEVENSDUUR VAN ZADEN. 
nauwkeurig te onderzoeken op eene plaats, waar de aardlagen tot vlak 
boven de kamers weggegraven waren. In het volgend voorjaar kiemden 
een aantal zaden , die nog in de kamerwanden zaten , en groeiden tot 
grasplantjes uit. Hensen vond in zulk een kamer eens vijftien peere- 
pitten , één daarvan ontkiemde , nadat hij ze in een bloempot uitge- 
zaaid had. 
Op de mededeeling van deze feiten laat darwin nu volgen: »We 
thus see how easily a botanist might be deceived , who wished to 
learn how long deeply buried seeds remained alive , if he were to 
collect earth from a considerable depth , on the supposition that it 
could contain only seeds which had long lain buried.” 
Niet te verwarren met het voorgaande is het feit, dat granen ge- 
durende eenige eeuwen hunne voedingswaarde kunnen behouden. Zoo 
ontdekte iemand te Napels, bij het verbouwen van zijn buitenverblijf , 
een grooten kelder vol tarwe. Blijkens ingesteld onderzoek was deze 
ruim een eeuw vroeger daar gebracht , toch was het graan nog goed 
bewaard en kon het verkocht worden , zonder dat de koopers eenig 
vermoeden omtrent den ouderdom kregen. De kelder was in het vul- 
canische gesteente uitgehouwen , goed droog en goed gesloten. 
Herhaaldelijk heeft men zulke oude voorraden van graan gevonden. 
Vooral in vestingen, waar uit den aard meermalen groote magazijnen 
geheel gevuld worden , zonder dat de voorraad in tijd van nood altijd 
geheel wordt opgebruikt. Zoo vond men in Metz in 1817 graan van 
1523; het was dus bijna drie eeuwen oud, doch leverde toch nog 
goed brood. Te Sédan vond men tarwe van 100 jaren en in Turkije 
vond men in het begin dezer eeuw in dorpen, die in 1526 verwoest 
waren , onder de puinhoopen bedolven , nog voorraadschuren met 
bruikbare tarwe. 
Doch zulke oude granen kiemen niet meer. Men heeft ze meermalen , 
met alle denkbare voorzorgen uitgezaaid , doch zonder eenig succes. 
Onder anderen heeft dietrich in 1862 rogge en tarwe van het jaar 
1677 gezaaid; de korrels zwollen in den vochtigen grond wel op, 
doch van ontkieming was ook geen begin te bemerken. Trouwens in 
den regel leert het microscopisch onderzoek , dat wel het weefsel waarin 
het meel gelegen is , onveranderd is gebleven , maar dat de kiem 
duidelijke en onherstelbare veranderingen heeft ondergaan, ja niet 
zelden geheel vergaan is. 
Tegenover deze feiten staan een paar voorbeelden van zaden, die 
