LEVENSDUUR VAN ZADEN. 
225 
gedurende één of anderhalve eeuw in een herbarium bewaard waren , 
en die, na uitzaaien, toch nog bleken kiembaar te zijn. Zoo nam 
gÉrardin uit het herbarium van tournefort zaden van de gewone 
boonen ( Phaseolus vulgaris ) , die daarin gedurende iets meer dan een 
eeuw moesten gelegen hebben. Hij zaaide ze en won er planten uit. 
robert brown verkreeg planten uit zaden van Nelumbium speciosum , ont- 
leend aan het herbarium van sloane , waar zij minstens 150 jaar be- 
waard geweest moesten zijn. Doch dit zijn de beide eenige voorbeelden 
van dien aard , die ik heb kunnen vinden , en de zekerheid , dat er ten 
opzichte van den ouderdom dier zaden geene vergissing kan hebben 
plaats gevonden, is niet zóó groot, of ik heb bij enkele schrijvers 
twijfel aan de vertrouwbaarheid der gevolgtrekkingen ontmoet. 
Vatten wij al het voorgaande te zamen, zoo zien wij, dat er geene 
goed gewaarborgde feiten bestaan , die er voor pleiten , dat zaden langer 
dan een paar eeuwen in leven zouden kunnen blijven , en dat zelfs 
een levensduur van meer dan één eeuw óf tot de hooge uitzonderingen 
behoort, óf in het geheel niet voorkomt. 
Wij gaan daarom nu over tot de bespreking van die gevallen , waarin 
zaden enkele jaren of enkele tientallen van jaren , nadat zij rijp geworden 
waren, gezaaid werden. Wij zullen zien, dat de uitkomsten van deze 
onderzoekingen geheel met de zooeven uitgesproken conclusie in over- 
eenstemming zijn , en dat de proeven van korten duur het ten minste 
hoogst onwaarschijnlijk maken , dat zaden na meer dan een of twee 
eeuwen nog zouden kunnen kiemen. 
Haberlandt zaaide zaden van verschillende graansoorten, die ge- 
durende 1 — 10 jaren bewaard waren. Reeds na twee jaren was de 
kiemkracht verminderd, en kiemden er van de 100 korrels slechts 
50 — 90 pet. Na drie jaar kiemde de rogge in het geheel niet meer, 
na 5 jaar de gerst , en na 7 jaar hadden ook de tarwe , haver en 
maïs hunne kiemkracht geheel verloren. Deze zaden waren op de gewone 
wijze bewaard ; andere had hij go.ed gedroogd en in luchtdicht gesloten 
bussen gebracht. Hier was na 8 jaren de kiemkracht nog onverzwakt , 
doch na 9 en 10 jaren reeds zeer merkbaar verminderd. 
De candolle zaaide zaden van 368 verschillende soorten, die gedu- 
rende 15 jaren bewaard waren. Van elke soort werden 20 zaden ge- 
bruikt. Slechts bij 17 soorten werd ontkieming waargenomen , en onder 
deze waren er slechts twee , waarvan meer dan één vierde der zaden 
kiemde. Dit waren Dolichos unguiculatus met 15 en Lavatera cretica 
