228 
LEVENSDUUR VAN ZADEN. 
dan blijven er nog een groot aantal over. De volgende dagen kiemen 
er weer eenige , en neemt men ook deze weg , zoo zal men zoo voort- 
gaande weken lang eiken dag enkele korrels zien kiemen. Nobbe heeft 
zulk eene proef 262 dagen voortgezet, en vond toen dat van de 1000 
zaden er nog een twaalftal ongekiemd gebleven waren. 
Den 14 Maart van het vorige jaar zaaide ik eenige duizende zaden 
van de St.-Teunis-bloemen ( Oenothera biennis ). Telkens na afloop van 
eene maand telde ik de opgekomen plantjes , trok deze uit en wierp 
ze weg. In de eerste maand kiemden er 908 , in de tweede 288. Van 
14 Mei tot 14 Juli kiemden er 64 , van dien dag tot 14 September 130. 
In de nu volgende maand slechts zes , en gedurende den winter stond 
de ontkieming nagenoeg stil, ofschoon de zaden zich op eene goed 
verlichte en vorstvrije plaats bevonden. Er kiemden van 14 October 
1887 tot 14 Maart 1888 slechts drie zaden. Met het aanbrekend 
voorjaar ving echter plotseling de ontkieming weer aan , en op den 
1 April waren er reeds 272 kiemplantjes te voorschijn gekomen. Onge- 
twijfeld zal dit proces nog eenige jaren op dezelfde wijze, zij het ook 
steeds met verminderde aantallen, voortgaan. 
HaNLEiN zaaide van 31 wilde plantensoorten van elk 400 zaden 
op nat vloeipapier, en nam ze gedurende drie jaren en 78 dagen 
waar. Bij sommige soorten (b. v. Papaver en Veronica) kiemden nage- 
noeg alle zaden in de eerste dagen , bij andere duurde het korteren 
of langeren tijd , voordat ook de laatste kiembare zaden teekenen 
van leven gaven. Bij sommige was dit proces na l 1 ^ °f 2 jaar vol- 
tooid , bij andere kiemden er zelfs op den laatsten dag der proef nog 
eenige korrels (b. v. Chelidonium majus ) , terwijl andere korrels al dien tijd 
rustend doch kiemkrachtig gebleven waren. Want bij de gewone Weegbree 
(Plantago major) begon de ontkieming eerst na ruim drie jaren , en bij 
enkele andere soorten was zij aan het einde der proef nog niet aange- 
vangen, ofschoon de zaden nog geheel gezond waren. 
Zoekt men in deze proeven naar de reden , waarom sommige 
zaden zoo lang in rust blijven, zoo bespeurt men, dat zij al dien tijd, 
ook in den grond of op het natte vloeipapier, volkomen droog zijn. 
Zoodra zij beginnen op te zwellen, is ook hunne ontkieming nabij. 
Het is dus de schil, die het indringen van het water belet en daar- 
door het begin der ontkieming tegenhoudt. Dat dit zoo is, blijkt ook 
uit de volgende proef. Snijdt men van zulke achterblij vers een klein 
stukje van de buitenste lagen der schil weg , en geeft men zoo- 
doende aan het water den vrijen toegang , zoo ontkiemen zij steeds 
