240 
DE VEGETATIE VAN NOVA-ZEMBLA, 
voorkomen , den bodem omwoelen en bemesten en dus den planten- 
groei bevorderen. 
Waar op bepaalde plaatsen de bodem min of meer vlak is en door 
het afvloeiende dooiwater rijkelijk wordt besproeid , daar vormt zich , 
vooral wanneer Thonschiefer het hoofdbestanddeel van het verweerde 
gesteente uitmaakt , op de laagste plaatsen een donker gekleurde 
leemlaag , waarop zich , wanneer overigens de omstandigheden niet al 
te ongunstig zijn , na verloop van zeer langen tijd een vegetatie ont- 
wikkelt, die levendig aan die der toendra herinnert. Wanneer deze 
leemlaag nl. zoo gelegen is, dat zij des zomers door de zon wordt 
beschenen en dientengevolge uit kan drogen , dan begint zij weldra 
overal te splijten en er vormen zich ontelbare veelhoeken, die door 
groeven van een of eenige centimeter breedte worden gescheiden. 
Wanneer deze vorming nog jong is, dan vallen deze veelhoeken 
zeer in ; t oog , omdat ze dan nog zoo weinig begroeid zijn en slechts 
hier en daar op vele meters afstand van elkaar enkele exemplaren 
van Saxifraga Hirculus , Draba alpina enz. worden gezien. Langzamer- 
hand beginnen zich evenwel in de groeven mossen te ontwikkelen , 
die , juist als op de toendra , ook hier weer tot beschutting dienen 
van wilgen , wolgrassen enz. Ook de veelhoeken zelf worden wat meer 
begroeid , maar blijven toch langen tijd van de groeven verschillen 
en daar in deze laatste de vegetatie zich gewoonlijk wat sneller ont- 
wikkelt dan daar binnen , zoo ziet men niet zelden plekken , die door 
talrijke bruingroene lijnen worden doorsneden. Uiterst langzaam neemt 
op dezen bodem de dunne laag humus toe , immers niet alleen zijn 
de meeste planten klein en dragen zij slechts enkele bladen met een 
of eenige weinige bloemen , maar ook speelt hier het eigenaardige 
verschijnsel der poolstreken een groote rol, dat van een groot aan- 
tal planten de bladeren aan het einde van den zomer niet afvallen , 
maar uitdrogende en bruinwordende rustig aan den stengel blijven 
zitten, waardoor bij vele, zooals b. v. Saxifraga caespitosa de bladeren 
van een reeks van jaren worden waargenomen , waarvan natuurlijk 
alleen die van het laatste groen zijn. En wanneer deze verouderde , 
geheel verdroogde bladeren ten slotte toch afvallen, dan worden ze 
gewoonlijk door den wind weggevoerd en strekken alzoo zelden den 
bodem tot nut , die ze heeft voortgebracht. 
Eindelijk vindt men ook tusschen de bergen van Nova-Zembla 
plaatsen, die zich geheel voordoen als de moerassen in de toendra en 
waar zich ook een overeenkomstige flora heeft ontwikkeld ; het zijn 
