248 DE VEGETATIE VAN NOVA-ZEMBLA. 
geringe grootte der voorkomende litorale Algen , dan zijn er ver- 
schillende faktoren aan te wijzen , door wier samenwerking deze 
eigenaardige verhouding in het leven is geroepen. Van deze is het 
ijs waarschijnlijk de belangrijkste , want al zagen wij ook boven , dat 
de westkust ieder jaar voor het grootste gedeelte toegankelijk en vrij 
van ijs is , wij moeten dit slechts zóó opvatten, dat de groote, breede 
ijsgordel , die Nova-Zembla des winters omgeeft, des zomers, ge- 
durende eenige maanden op verschillende plaatsen verbroken wordt 
en niet, dat aldaar al het ijs verdwijnt. Immers zelfs in de gunstigste 
’jaren vinden wij bijna overal drijfijs langs de kusten , terwijl op zeer 
vele plaatsen reusachtige ijsblokken door de woedende golven tot ver 
op het land worden geworpen en daar eerst zeer langzaam wegsmelten. 
Vooral de meest naar binnen gelegen deelen der talrijke inhammen 
en fjorden blijven zeer lang met ijs gevuld en worden , al zijn ze 
soms ook tijdelijk vrij van ijs , niet zelden met het keeren van den wind 
opnieuw met ijs gevuld , terwijl eveneens in de verschillende straten 
telkens en telkens aanzienlijke massa’s drijfijs door den stroom met 
groote snelheid worden heen en weer gevoerd. Ligt het ijs onbe- 
wegelijk tegen de kust, onmiddelijk tegen den bodem gedrukt, dan 
maakt het daar natuurlijk de ontwikkeling van algen onmogelijk ; 
is het daarentegen in voortdurende , door wind en golven , ebbe en 
vloed veroorzaakte beweging , dan worden daardoor vooreerst wieren , 
die zich mochten hebben ontwikkeld , losgerukt , terwijl bovendien 
de zeebodem door deze soms allerheftigste werking van het ijs ge- 
ëffend wordt; zoo komt het dat de litorale gordel niet zelden over 
groote uitgestrektheden slechts uit fijn kiezel , zand of modder be- 
staat , dat de rotsblokken en groote steenen , die het langst aan de 
werking van het ijs weerstand boden , glad en gepolijst zijn en een 
dergelijke bodem is , zooals men weet , weinig geschikt om de ont- 
wikkeling van algen te bevorderen , daar hij geen voorwerpen bezit , 
waaraan zij zich kunnen vasthechten. Dat hiertoe ook de gemakkelijk 
verweerende en afschilferende schiefer , waaruit , zooals wij boven 
zagen, vooral de kustrotsen van Nova-Zembla bestaan, bijdraagt, 
spreekt wel van zelf. Eindelijk spelen waarschijnlijk ook de talrijke 
rivieren, riviertjes en beekjes, die vooral gedurende het smelten der 
sneeuw op de kust uitmonden , een rol bij de ontwikkeling der kust- 
vegetatie en aan hen moge het worden toegeschreven , dat een aantal 
der nog voorkomende litorale algen zich zoo uiterst klein en schraal 
ontwikkelen, Immers zij voeren voortdurend zoet water aan , waar- 
