DE ELEKTRICITEIT EEN DER OORZAKEN VAN DE AARDBEVINGEN. 255 
naald uit Frankrijk en van elders bij de Akademie inkwamen. Wij 
kunnen ze nog aanvullen met eene mededeeling van den heerviTALis, 
die , tijdens het ongeval ter plaatse aanwezig , de magneetnaald be- 
wegingen zag maken, »alsof zij gek geworden was.” Die bewegingen 
geschiedden even snel , als wanneer in eene geleiding in de nabijheid 
van de naald een elektrische stroom snel ware hersteld en verbroken. 
Eenmaal week daarbij de naald 88° af; bij den vierden schok bedroeg 
echter die afwijking slechts 30° en bij de latere schokken steeds 
minder. Die afwijkingen gingen daarbij eerder de schokken vooraf 
dan dat zij daarmede samenvielen. 
Ongetwijfeld moeten deze magnetische storingen aan elektrische 
stroomen worden toegeschreven ; gelijk dit ook het geval is met de 
abnormale geluiden, door den heer dufourcet in een telefoongeleiding 
in Spanje waargenomen , eerst tijdens de aardbeving van 25 December 
1884 en later tijdens de zoo even genoemde, langs de kust van de 
Middellandsche Zee. 
Geweldige storingen in den dampkring vergezellen daarenboven 
meestal de aardbevingen. Tijdens de orkaan , die in 1848 Antigua 
teisterde, werd, zoo verhaalt het Annual Register van 1848, de hevige 
wind door bliksem en donderslagen vergezeld , terwijl men op het 
zelfde oogenblik een sterke aardschudding voelde , die door sterke 
windstooten werd gevolgd. En volgens het journaal van een Amerikaansch 
schip, dat op den 30sten October 1843 des avonds om tien uur door 
een cycloon werd overvallen , was deze om zeven uur voorafgegaan 
door twee sterke zeebevingen. Mag men nu met piddtngton , plante 
en anderen de cyclonen als zuiver door de elektriciteit te weeg ge- 
brachte verschijnselen beschouwen , dan ligt in dit samentreffen der 
beide verschijnselen een nieuwe aanwijzing opgesloten op hunnen ge- 
meenschappelijken oorsprong. 
Meer onmiddellijk echter wordt men gewezen op de elektriciteit 
als eene van de oorzaken — of gevolgen — der aardbevingen, door 
het vaak samenvallen van deze met hevige onweders. In zijne Météo- 
rologie de la Belgique zegt quetelkt reeds, dat de meeste aardbevingen 
in België zijn saamgevallen met onweders. Tijdens de aardbeving van 
den 2 6 sten Augustus 1878, een der hevigste die in deze eeuw in België 
gevoeld is , was dit evenzoo ; zelfs heeft toen terby te Leuven sporen 
van noorderlicht gezien. Vooral deze laatste waarneming is van be- 
lang, want zij bewijst dat er op dat oogenblik in den dampkring 
eene groote hoeveelheid elektriciteit was opgehoopt , die , zonder eenig 
