260 
IJZEROER EN IJZERBACTERIËN. 
kweekt worden , geenszins door de scheeden worden aangetrokken , 
of zich bij voorkeur op deze, veel min in haar, afzetten. Wanneer 
hij echter de jonge draden van Leptothrix ochracea , na ze in kool- 
zuurhoudend water zooveel mogelijk ontkleurd te hebben , onder het 
mikroskoop bracht in een druppel van een oplossing van koolzuur- 
ijzeroxydule , dan zag hij de draden allengs geel worden. De oplossing 
was daarbij zoo arm aan zuurstof, dat slechts aan hare oppervlakte, 
waar zij met de lucht in aanraking was , een vliesje van ijzeroxyde 
ontstond , dat echter op de omzetting in de Leptothrix - draden hoege- 
naamd geen invloed uitoefende. In de draden zelve vond dus een 
proces plaats, dat, onafhankelijk van den toevoer van zuurstof van 
buiten , het oxydulezout in oxyde omzette. 
Dat dit proces eene uiting van het leven der bacteriën is , bleek 
uit de volgende waarneming. Bij het voortschuiven in de scheeden 
komen de cellen niet zelden op kleine afstanden van elkander te liggen. 
Somwijlen zelfs zijn deze afstanden enkele malen langer, dan de cellen 
zelve. Nu bleek het , dat in de zooeven genoemde proeven deze plekken 
kleurloos bleven, daar het ijzeroxyde slechts in de onmiddellijke om- 
geving der levende cellen afgezet werd. De zelfstandigheid der scheeden 
is het dus niet , die het proces bewerkt ; dit geschiedt niet anders , 
dan onder den invloed van het leven der bacteriën. 
Zonder koolzuur ijzeroxydule kunnen de ijzerbacteriën niet groeien. 
Een water , dat voor hunne ontwikkeling gunstig is , verliest deze 
eigenschap als men het zoolang aan de lucht laat staan , tot dat al het 
oxydule als oxyde is neergeslagen. Dezelfde vlok kan men onder het 
mikroskoop laten groeien of laten rusten , als men slechts afwisselend 
een druppel met koolzuur ijzeroxydule bezwangerd water toevoegt , en 
dezen dan later weer door ijzervrij water vervangt. In verband daar- 
mede staat het feit, dat de ijzerbacteriën zich in ijzerhoudende wate- 
ren zeer aanzienlijk vermenigvuldigen , terwijl zij in ijzerarme wateren 
niet of schaars te vinden zijn. 
De hoeveelheid koolzuur ijzeroxydule , die door een enkelen draad 
geoxydeerd kan worden , moet buitengewoon groot zijn in verhou- 
ding tot het volumen der in den draad voorhanden levende cellen. 
Hieruit moet men afleiden , dat deze oxydatie voor het leven dezer 
bacteriën van hoog belang is. In verbinding met het feit , dat de groei 
bij gebrek aan ijzeroxydule stil staat, mag men zelfs besluiten, dat 
de bedoelde oxydatie voor de ontwikkeling dezer organismen even 
onmisbaar is, als de oxydatie van organische stoffen voor andere 
