STEENKOLENTEER. 
263 
zal hier worden gesproken ten eerste over het steenkolenteer en zijne 
naaste bestanddeelen en ten tweede over aniline-kleurstoffen , die er 
uit verkregen worden. 
I 
Wij dienen ons met onze voorstelling een oogenblik naar eene gas- 
fabriek te verplaatsen. Hier en daar wordt het deksel losgemaakt, 
waarmede de in den oven vastgemetselde retorten van vuurvasten 
steen aan den voorkant gesloten zijn. Gloeiende cokes worden er uit 
gehaald en met water gebluscht ; eene nieuwe lading kolen is nauwe- 
lijks in de retort gebracht , of eene geduchte vlam slaat er uit te 
voorschijn , getuige van de sterke hitte , die de retort bezit. In deze 
vlam toch verbrandt eene hoeveelheid van het gas, dat uit de nieuwe 
steenkolen vrij gemaakt is; zij verbruikt alle lucht, die misschien in 
de retort gedrongen is en maakt dus ontploffingen onmogelijk, die 
plaats zouden kunnen hebben , wanneer achter het deksel lucht op- 
gesloten werd. Zoodra de retort weder gesloten is , vinden de gassen , 
die uit de gloeiende kolen ontstaan , geen anderen uitweg dan naar 
de groote teerhuis , die dwars voorbij de ovens loopt en waaruit de 
dampen gevoerd worden naar andere teerbuizen en condensors ofkoel- 
buizen buiten het stookhuis in de open lucht. De teerdampen ver- 
dichten zich hier tot vloeibaar teer , dat in putten verzameld wordt. 
Blijven er nog te veel teerdampen vermengd met het lichtgas, dan 
laat men het door een inlaat strijken in een trommel of buis, waarin 
het verschillende metalen tusschenschotten met fijne openingen ont- 
moet. Bij het strijken door deze fijne openingen worden al de teer- 
dampen tot teer verdicht. Dicht bij de inlaat is eene kraan ; wanneer 
deze opengezet wordt en men een stuk wit papier tegen de opening 
houdt, brengt het uitstroomend gas hierop eene zwarte vlek te weeg. 
Evenzoo is er eene kraan bij de uitlaat en hier kan men gemakkelijk 
bewijzen , dat alle teerbestanddeelen uit het gas verwijderd zijn , want 
de zwarte vlek blijft weg , wanneer het gas hier uit de openstaande 
kraan tegen een stuk wit papier stroomt. 
Wij kunnen de gasfabriek nu verlaten en zouden het teer moeten 
volgen naar de koolteerfabriek. 
Voordat in 1856 de eerste aniline-kleurstof was ontdekt en daar- 
door de stoot aan de zich steeds meer en meer ontwikkelende kunst- 
matige bereiding van kleurstoffen gegeven werd , leverde het koolteer 
