270 
STEENKOLENTEEK. 
de hitte der dampen aan den kook geraakt. Soms is deze hitte ech- 
ter nog niet hoog genoeg om verstopping der buis te voorkomen. 
Dan wordt oververhitte (b. v. tot 270° verhitte) stoom in den ketel 
gevoerd ; dit bevordert ook den gang der destillatie. Al naarmate 
van den duur van het laatste gedeelte der bewerking blijft in de 
retort zacht of middelsoort of hard pik achter; hoe meer prijs men er 
op stelt het anthraceen en andere eerst bij temperaturen van 300° a 400° 
ontwijkende koolwaterstoffen te verzamelen , des te langer duurt de 
sterke verhitting en des te harder wordt het pik. De fabrikant heeft 
natuurlijk hiermede te rekenen , dat het pik nog uit den ketel moet 
worden verwijderd ; wordt het te hard , dan kost deze verwijdering 
groote moeite, want dan moet het bij een zóó hoogen warmtegraad 
vloeibaar of ten minste taai worden gehouden , dat het bij het uit- 
gieten licht in brand geraken kan. 
Voordat de waarde der zware teerolie zoo groot was als thans, 
hield men met de verhitting wel op , wanneer de lichte teerolie op- 
gevangen was of iets later. De vloeibare inhoud van den ketel werd 
bij bekoeling vast genoeg, dat hij als kunstmatig asphalt voor straat- 
plaveisel dienst kon doen. 
Straks werd gezegd, dat het gewicht van het teer gemiddeld 5 pet. 
van dat der gebruikte steenkolen bedraagt. Deze hoeveelheid en ook 
de samenstelling, en, omdat alle voortbrengselen lang niet even voor- 
deelig zijn , dus ook de waarde van het teer , zijn van verschillende 
omstandigheden afhankelijk. Als zoodanig komt in de eerste plaats 
in rekening de samenstelling der steenkolen , maar vervolgens laat 
zich ook gelden de invloed der temperatuur, waartoe de steenkolen 
in de gasfabrieken worden verhit , en die van den vorm der retorten , 
waarin deze verhitting geschiedde. Daar echter het teer nog altijd , 
zelfs in de tijden wanneer de prijs het hoogst is, als een bijprodukt 
der lichtgasbereiding wordt beschouwd , heeft men in de gasfabriek 
alleen rekening gehouden met deze omstandigheden , voor zooverre 
zij ook op de lichtkracht en de hoeveelheid van het gas betrekking 
hebben. 
Wat den invloed van de soort van steenkolen betreft, worden de 
volgende door Dr. bunte gevonden cijfers overgenomen. 1 100 K.G. 
der kolen werden in eene gewone gasretort verhit onder omstandig- 
digheden , die zooveel mogelijk op d : .e in de gasfabriek geleken. 
1 G. I.UNGE. E. 1., S. 23. 
