STEENKOLENTEER. 
271 
Plaats v. afkomst. 
Hoeveelheid 
Hoeveelheid 
Hoeveelheid 
Hoeveelheid 
Verlies 
cokes in KG. 
gas in KG. 
teer in KG. 
ammoniakwater 
in KG. 
in KG. 
Westfalen (Consolidatiou) . . 
71 .4 
16.95 
4.09 
4 . 44 
3.12 
Saarbekken (Heinitz 1) . . . . 
68.3 
17.71 
5.33 
6.90 
1.76 
Bob. kool (Thurn cn Taxis) 
63.3 
18.52 
5.79 
9.06 
3.33 
Saksen (Zwickau) 
62.7 
15.81 
5.22 
11.89 
4.38 
Bob. cannelkool (Pilsen). . . 
56.3 
25.72 
8.81 
6.45 
2.72 
Het scheikundig onderzoek naar de samenstelling van de steenkolen 
had geleerd , dat (behalve bij de cannelkool) de soorten , die de grootste 
hoeveelheid teer gaven , het rijkst waren aan zuurstof. Tot hetzelfde 
gevolg leidden 1012 proeven met 59 soorten van steenkool aan de 
gasfabriek te Parijs, namelijk dat eene soort van steenkool eene 
grootere hoeveelheid teer en ammonia en eene kleinere hoeveelheid 
gas en cokes geeft, naarmate het gehalte aan zuurstof in die kolen 
grooter is. 
Een duidelijk voorbeeld , dat de gang der verwarming op de hoe- 
veelheid der verschillende producten invloed heeft , leveren de volgende 
cijfers, waarin de uitkomsten uitgedrukt zijn van proeven met de- 
zelfde soort van steenkool (glanskool van Zwickau) , die in het eerste 
geval in eene in het begin koude retort langzamerhand tot rood- 
gloeihitte werden gebracht en in het tweede geval in eene reeds zeer 
heete retort werden gebracht en daarin in zeer korten tijd werden 
uitgestookt : 
Cokes 
. 60 pCt. 
50 
pCt. 
Gaswater 
. 10,7 » 
7 
Teer 
. 12 » 
10 
» 
Gas en verlies . . 
. 17,1 » 
32, 
1 » 
Toch is de invloed van de temperatuur tijdens de verhitting op 
de hoedanigheid van het teer veel meer van belang dan die op de 
hoeveelheid. Immers in de grootere hoeveelheid teer, die bij eene 
matige verhitting verkregen wordt , is paraffine , die bij sterkere 
verhitting ontleed wordt in waterstof en koolstof ; van deze laatste 
blijft een aanzienlijk gedeelte in uiterst fijn verdeelden toestand in 
het teer achter , zoodat zij eindelijk in het pik aanwezig is , en een 
ander gedeelte neemt deel aan de vorming van aromatische ver- 
bindingen , zoodat het teer als zoodanig hooger waarde verkrijgt , 
wat het gehalte aan benzol en anthraceen betreft ; daarentegen ont- 
staan ook aromatische verbindingen , die nog betrekkelijk weinig 
waard zijn, zooals naphtaline en andere koolwaterstoffen, chryseen 
