STEEN KOLEN TEER. 
277 
dalarood , Manchestergeel , Campobellogeel enz.) , de aard dezer stoffen 
maakte hen niet geschikt in het gebruik. Sinds 1876 heeft de ont- 
dekking der phtaleïnen (b. v. het prachtig roode eosinë) en sinds 
1878 die der azokleurstoffen eene grootere waarde aan de naphtaline 
geschonken. Tot de laatste groep van kleurstoffen behoort bordeau 
en behooren de verschillende soorten van ponceau , behooren ook prach- 
tige scharlakenroode kleurstoffen (Biebrich- scharlaken en croceïne- schar- 
laken) waarin men weder de kleurende stof der cochenilles heeft 
ontdekt. Even als in Zeeland na de ontdekking der kunstmatige aliza- 
rine-kleurstoffen minder meekrap wordt verbouwd dan voor dien tijd , 
worden op de Canarische eilanden in de laatste jaren op velden , waar 
vroeger de cochenille-bladluis de planten vond , die zij noodig had , 
tabak en rijst verbouwd. Toch behoefde noch meekrap noch coche- 
nille-bladluis het veld geheel te ruimen ; de door de natuur geleverde 
kleurstoffen zijn sterker aan het licht en daarom wordt het laken 
voor de engelsche roodrokken, zooals roscoe 1 vermeldde, nog altijd 
met cochenille en niet met een azopurper uit steenkolenteer gever wd. 
Ook neemt de bouw van meekrap in Zeeland in de laatste jaren eer 
toe dan af. Eet zou ondankbaar zijn om over de toepassingen van 
naphtaline te spreken en daarbij de diensten te vergeten , die het in 
plaats van campher bewijzen kan. Wie eene dierkundige verzameling 
moet bewaren , zet hier en daar schaaltjes of open doosjes met naphta- 
line neer om mot en worm op een afstand te houden ; voor het be- 
waren van bont en wol en dergelijke schijnt het minder geschikt, 
daar de reuk er zoolang aan blijft hangen. 
Ten laatste zijn de toepassingen aan de beurt van de lichte teer- 
olie en van het gedeelte van den voorloop , dat zich bij het staan 
boven het water afscheidt. Beide vloeistoffen worden samengevoegd, 
met zwavelzuur en vervolgens met eene oplossing van soda gezui- 
verd en daarna door eene gefractioneerde destillatie gescheiden in 
deelen , die bij verschillende temperaturen koken. Dit geldt niet voor 
dat gedeelte der lichte teerolie , waarmede men zware oliën verdunt , 
pek zachter maakt of er in oplost om vernissen te maken. De voor- 
naamste bestanddeelen zijn , wanneer scheikundige namen mogen 
worden genoemd, benzol , toluol en xylolen ; daar echter de kookpunten 
van deze vloeistoffen niet ver uiteenloopen (benzol kookt bij 80°a81°, 
toluol bij 110° en de drie xylolen koken bij 141° a 142°, 139° en 
1 Nature XXXIV, 114. 
