VAN EEN CENTRAAL-STATION UITGAANDE. 
291 
Daar dan , bij doelmatige inrichting der productie van den stroom , 
in beide gevallen het in de stroombaan ontwikkeld elektrisch arbeids- 
vermogen aan de consumtie van licht in die baan evenredig blijft, 
zullen in dit opzicht beide stelsels gelijkelijk geschikt zijn om bij eene 
elektrische verlichting , van een centraal-station uitgaande , te wor- 
den toegepast. 
Toch zou het verkeerd zijn hieruit alleen reeds te besluiten , dat 
dan ook in de praktijk de rangschikking van een groot aantal lampen 
geheel willekeurig is. Men zou dan uit het oog verliezen , dat het 
opvoeren van elk der beide factoren der elektrische energie in de 
praktijk zijne grenzen heeft. 
Wanneer een stroom van buitengewoon hooge spanning gaat door 
de windingen van het anker en van de magneten eener dynamo , dan 
liggen er in elkanders onmiddellijke nabijheid punten van deze , waar 
het spannings-verschil zoo groot is, dat geene isolatie op den duur 
in staat is het overslaan van vonken , en daarmede de vernieling van 
het werktuig, te beletten. Is het dus reeds moeielijk stroomen van 
zoo groote spanning voort te brengen , dezulke in de maatschappij 
te bezigen is om dezelfde -reden hoogst gevaarlijk. Wanneer door de 
hoofdleiding eener verlichting en door hare vertakkingen een stroom 
gaat van groote spanning , dan is , bij het minste gebrek aan de 
isoleerende bekleeding , de verbruiker niet veilig meer ; bij aanraking 
van twee blanke plaatsen kan dan het spannings-verschil daar zoo 
groot zijn , dat er door het lichaam heen een korte sluiting van den 
stroom plaats heeft , die het leven in gevaar brengt. 
Vloeit daarentegen een groote hoeveelheid elektriciteit met gering 
spannings-verschil door de geleiding , dan bestaat dit bezwaar niet 
meer. Toch is men ook in dit geval aan een grens gebonden , die 
gesteld wordt door de hoeveelheid warmte in de leiding en in de 
windingen van magneten en anker opgewekt. Aangezien deze hoe- 
veelheid aan de tweede macht der stroom sterkte evenredig is , zal zij 
spoedig kunnen stijgen tot een bedrag , waarbij , zooal niet de isolatie 
dier windingen vernield wordt , dan toch in de leiding een te groot, 
deel van het aangewend arbeidsvermogen in warmte , in plaats van in 
elektriciteit, wordt omgezet. Alleen daarin , dat die warmte-hoeveelheid 
evenredig is aan den weerstand in de leiding , bezit men een middel 
dit stijgen tegen te gaan, zoodat men bij het aanwenden van stroomen 
van geringe spanning en groote sterkte aan de draden een veel grooter 
doorsnede zal moeten geven dan in het tegenovergesteld geval. 
