VAN EEN CENTRA AL-STATION UITGAANDE. 
295 
stroom-machine — d. i. een zoodanige , die met zeer korte tusschen- 
poozen stroomen geeft van tegenovergesteld teeken — als het ware de 
tot het voorbrengen van den stroom aangewezene. En zij is dit daarom 
te meer, omdat een zoodanige machine eerder in staat is aan de ont- 
wikkeling van een stroom met sterke spanning weerstand te bieden 
dan eene , die een standvastig gerichten stroom levert. 
Schoon onder een anderen naam — die van Volta-inductoren — 
zijn toestellen , van hetzelfde beginsel uitgaande en tot hetzelfde doel 
vervaardigd , reeds gedurende eenige jaren bekend. In zeer speciale 
gevallen werden zij dan ook daartoe aangewend ; maar het is eerst 
sedert transformatoren van veel doelmatiger inrichting , door hen die 
— door aankoop van de octrooien der uitvinders — uitsluitend ge- 
rechtigd zijn ze te vervaardigen en te leveren , bij elektrische ver- 
lichting op groote schaal in het algemeen werden aanbevolen , dat 
hunne meerdere of mindere waarde aan de kritiek , vooral van op dit 
gebied concurreerende maatschappijen , is onderworpen. 
Dat op de kosten van aanleg de prijs van de leiding veel minder 
zwaar drukt als men bij de stroomverdeeling transformatoren aan- 
wendt , dan wanneer men dien verdeelt op de zooeven uiteengezette 
wijze, kan niet worden tegengesproken. De dubbele hoofdleiding, 
waarin de verschillende transformatoren naast elkander worden ge- 
plaatst, kan dan een veel kleinere doorsnede hebben. 
Toch zou men zich het verschil te groot voorstellen , indien men 
de prijzen der kabels eenvoudig evenredig stelde met die hunner koperen 
kernen. Van den prijs van een kabel maakt het materiaal en het 
arbeidsloon , aan zijne isolatie besteed , een groot deel uit en dit wast 
in die verhouding niet; zoodat, wanneer de doorsnede van de koper- 
kern tot 5 pet. van hare oorspronkelijke waarde vermindert , de prijs 
van den dunneren kabel toch nog 40 pet. bedraagt van die des dikkeren. 
Alleen dus wanneer een blanke draad kan worden aangewend , die , 
buiten het bereik van het publiek , als onze telegraafdraden , wordt 
aangebracht , nemen de verschillen de bovengenoemde proportiën aan ; 
zoodat men zeggen kan , dat overal , waar men genoodzaakt is het 
station op verren afstand buiten het verlichtingsgebied te plaatsen , 
en vooral daar , waar op grooten afstand arbeidsvermogen als om 
niet — bijv. door een waterval — wordt aangeboden , het gebruik van 
transformatoren als met den vinger- is aangewezen. Maar afgezien nog 
daarvan , dat eene geleiding boven den grond onze steden zou ontsieren 
en hare bevolking , wegens de buitengewoon hooge spanning van den 
