VAN EEN CENTRA AL-SÏATION UITGAANDE. 
297 
ontstaat dit verlies niet ; het arbeidsvermogen , dat bij de transformatoren 
wordt verbruikt eer hunne werking op de lampen aanvangt — aan 
hunne hysteresis — dient dan onmiddellijk ter verwarming van de 
draden , die men wil doen gloeien. 
Waarbij dan nog moet worden opgemerkt, dat van het in den 
primairen draad verbruikt arbeidsvermogen slechts dan 95 pet. in de 
secundaire stroombaan beschikbaar wordt , als daarin al de lampen 
branden waarop de constructie van den transformator berekend is. 
Naarmate de consumtie in die stroombaan afneemt, wordt dit verlies 
grooter ; zoodat bij eene ten dienste van het publiek ingerichte , van 
een centraal-station uitgaande verlichting , die met het zoo weinig 
gelijktijdig ter ruste gaan der consumenten rekening houden moet , 
het verlies in den laten avond zeker grooter is. 
Eene keuze dus tusschen beide stelsels zal in elk bizonder geval 
gegrond moeten zijn op de overweging, in hoeverre de jaarlijksche 
uitwinst op rente en amortisatie van het aanleg-kapitaal , door het 
gebruik van transformatoren verkregen , wordt opgewogen of over- 
troffen door het meerdere verlies , daardoor in hetzelfde tijdperk ge- 
leden wegens minder voordeelige omzetting van het aangewend mecha- 
nisch arbeidsvermogen in licht. 
Ten slotte nog eene opmerking. Bij onze beschouwingen werd steeds 
op den voorgrond gesteld , dat de stroomverdeeling uitsluitend dienst- 
baar zou zijn ter verlichting van een eenigzins uitgestrekt gebied ; en 
met het oog hierop alleen stelden wij de voor- en nadeelen van de 
beide stelsels tegenover elkander. Stelt men echter hoogere eischen , 
moet die verdeeling der maatschappij nog op andere wijze ten goede 
komen , bij voorbeeld door het overbrengen van arbeidsvermogen naar 
de werkplaatsen der kleine industrie of door het leveren van stroom 
voor de galvanoplastiek , dan kan een stelsel , waarbij van transfor- 
matoren wordt gebruik gemaakt, eenvoudig daarom niet worden toe- 
gepast , dat het een stroom levert die voortdurend van teeken 
wisselt. Wat dan in het eene oogenblik door zulk een stroom wordt 
voortgebracht , wordt in het daarop volgende door hem vernietigd ; 
alleen waar het doen gloeien van draden het hoofddoel is , blijft het 
effect onveranderd , de stroom moge voortdurend in dezelfde richting 
of bij snelle opeenvolging in tegenovergestelde richting door die draden 
worden gedreven. 
Haarlem, 30 Mei 1888. 
