300 
STEENKOLENTEER. 
gedeelte van het azijnzuur tot zouten verbonden hebben , zijn eene 
behandeling met een loog en rectificaties noodig om het verlangde 
mengsel , dat in den handel den naam aniline-olie draagt , in de ge- 
wenschte mate van zuiverheid te verkrijgen. 
Met deze stoffen aniline , toluïdine en een mengsel daarvan , de aniline- 
olie , hangt zoowel de geschiedenis als de tegenwoordige bereiding der 
aniline-kleur stoffen ten nauwste samen. 
In het voorjaar van 185G hield de engelsche scheikundige perkin 
zich bezig met het onderzoek naar eene kunstmatige bereiding van 
chinine uit aniline. O. a. deed hij eene poging in de gewenschte rich- 
ting door aniline te oxydeeren met eene oplossing van dubbelchroom- 
zure potasch of kaliumbichromaat. Hij maakte daartoe een zout van 
aniline met zwavelzuur en voegde hierbij de oplossing van het ge- 
noemde oxydatie-middeï. Het kost geen moeite deze proef te herhalen 
en zichzelven als tot getuige te maken van de vruchtbare waarneming , 
die perkin deed. Na eenigen tijd toch wordt de vloeistof roodviolet 
gekleurd en zet zich op den bodem der flesch , waarin het vermengen 
geschiedde , eene laag van vaste stoffen af , waarin naast eene hars- 
achtige (in alkohol oplosbare) zelfstandigheid eene purperen , de door 
haren ontdekker mauveïne genoemde , aniline-kleurstof aanwezig is. 
Proeven in ververijen en drukkerijen voorspelden iets goeds; den 
2 6 sten Augustus van hetzelfde jaar verkreeg perkin een patent voor 
de bereiding der eerste teerkleurstof en weldra werd zij voor het 
verven van zijde en van calico gebruikt. 
De mauveïne verscheen echter niet geheel alleen op het tooneel , 
maar bracht andere kleurstoffen in haar gevolg mede. Uit de vloei- 
stof, waaruit de mauveïne zich had afgezet en die roodviolet gekleurd 
is, werd eene kleurstof verkregen, die zijde met eeri prachtigen glans 
verfde. Wel was de opbrengst van deze toegift, die weldra den naam 
saffranine-rood verkreeg , te gering , dat men het langs dezen weg 
ging bereiden ten bate der ververij , maar de plaats , die het innam , 
heeft het behouden. Het kon voordeeliger door oxydatie van mauveïne 
zelf worden gemaakt, evenals hieruit door eene andere bewerking 
(behandeling met aethyljodide) eene rood-violette kleurstof, de zooge- 
naamde dahlia , verkregen werd. 
Eene tweede wijze, waarop men zich gemakkelijk van de vorming 
eener sterk gekleurde stof uit aniline kan overtuigen . werd door 
runge ontdekt. Zij bestaat hierin , dat men in een groot glas water 
(in 1 L. water b. v.) een weinig chloorkalk oplost en er vervolgens een 
