304 
STEENKOLENTEER. 
en waar men de volgenden vindt: RRRR duidelijk rood-violet, RRR 
zeer rood-violet, RR rood-violet, R roodachtig-violet, MB gemiddeld, 
B blauwachtig-violet , BB en B B B eveneens , B B B B blauw-violet , 
BBBBB en BBBBBB zeer blauw violet. Bij verfstoffen van andere 
kleuren heerscht eene dergelijke verscheidenheid. 
Doch niet alleen door pracht en veelheid van kleuren munten de 
stoffen uit , die ververjj en drukkerij aan den voorloop en de lichte 
teerolie uit de koolteerfabriek te danken hebben. Een druppel aniline 
geeft met eene oplossing van chloorkalk eene hoeveelheid kleurstof, 
die 1 L. water donkerviolet kleurt; toch is de hoeveelheid daarvan 
uiterst gering. In eene voordracht in de Royal Institution op 16 April 
1886 1 gaf prof. roscoe cijfers, waarin het kleurend vermogen van 
eenige aniline-kleurstoffen werd uitgedrukt. Door 270 G. magenta- 
rood worden 450 M. flanel van 67,5 c.M. breed duidelijk rood ge- 
verfd ( a full shadé) ; een lapje van 1 d.M 2 bevat dan bijna 9 m.G. 
en dus 1 stukje van 1 c.M 2 bijna 9 / 100 m.G. der kleurstof. Evenzoo 
kunnen 540 G. methylviolet een volle violette kleur geven aan 900 M. 
flanel van dezelfde breedte. Roscoe koos juist deze hoeveelheden van 
deze verfstoffen (en overeenkomstige hoeveelheden van andere) , om- 
dat zij verkregen kunnen worden uit het benzol en toluol , hetwelk 
het koolteer van één ton Lancashire-kool bij gefractioneerde destil- 
latie oplevert. 
Om eene voorstelling van dezelfde zaak , de wat de hoeveelheid 
betreft sterke kleur van sommige anilinekleurstoffen , te geven , ver- 
schijnen hier eenige getallen , die betrekking hebben op den graad 
van verdunning van oplossingen , waaraan de kleur nog te zien was. 
In één L. duinwater (te Amsterdam) werd 0.01 1 G. fuchsine opgelost ; 
de vloeistof, waarvan één cM 3 . dus 0.011 mG. bevatte, was levendig 
rood gekleurd; 100 cM 3 . werden met 900 cM 3 . duinwater vermengd 
en van deze verdunde oplossing werden nog ééns 100 cM 3 . tot één 
L. verdund ; van de laatste vloeistof bevatte dus 1 cM 3 . ruim één tiendui- 
zendste van één mG. fuchsine. In eene reageerbuis met eene middel- 
lijn van 2 cM. werd zooveel van de uiterst verdunde vloeistof gegoten , 
dat de kolom der vloeistof 3 cM. hoog was ; wanneer men nu de 
reageerbuis boven een vel wit papier houdt en door de vloeistof - 
kolom heenziet , is de roode kleur zichtbaar ten gevolge van de 
aanwezigheid van 0,00104 mG. of één duizendste van één mG. fuchsine 
1 Nature , June 3. 1886 . 
