806 
STEENKOLENTEER.. 
stoffen niet zoo gemakkelijk op ; aan plantaardige vezelstoffen moet , 
voordat zij geverfd worden, door behandeling met een zoogenaamd 
bijtmiddel de vatbaarheid gegeven worden zich met de verfstoffen te ver- 
binden ; zij worden dan rjeanimcdiseerd. Lappen katoen , die b. v. vooraf 
met eene oplossing van looizuur doortrokken zijn , worden in oplos- 
singen van fuchsine , methyl-violet , aethyleen-blauw enz. vast gekleurd, 
terwijl lappen van hetzelfde katoen onmiddellijk in even sterke op- 
lossingen der genoemde kleurstoffen gebracht en daarin even langen 
tijd gelaten weder kleurloos worden , wanneer zij vervolgens met water 
worden uitgespoeld. De verklaring hiervan geeft de vermenging van 
eene oplossing van looizuur met eene oplossing der kleurstof; is de 
laatste b. v. fuchsine , dan zet zich uit het mengsel der beide oplos- 
singen een rood bezinksel af. Zulk eene onoplosbare stof ontstaat ook, 
wanneer het looizuur reeds vporaf in het katoen opgenomen is , en 
hecht zich dan op de vezelstof. 
Dergelijke bijtmiddelen zijn , behalve looizuur , aluin en andere alumi- 
niumverbindingen , gom en albumine , tinzout, wijnsteen, chroomzure 
potasch enz. Welk bijtmiddel noodig is, hangt af van den aard der 
gebruikte kleurstof en van de bepaalde tint , die men verkrijgen wil. 
Ook worden dikwijls voor zijde en wol bijtmiddelen maar geen gom 
of albumine aan het verfbad toegevoegd. Doch het gebied der ververij 
en drukkerij ligt buiten het raam van dit opstel , waar alleen ge- 
rekend werd op eenige belangstelling in het steenkolenteer en zijne 
produkten. De algemeene verbreiding der agenten van onze «grootere 
en kleinere stoomververijen (welke plaats van eenig belang in Neder- 
land heeft b. v. zijn agent van de gebr. palthe te Almeloo niet?) en 
het genot, hetwelk groot en klein van den afval uit de gasfabriek 
heeft, gaf recht tot het bedoelde vermoeden. Maar de geschiedenis 
der teerkleurstoffen verdient belangstelling ook nog uit een ander 
oogpunt. Aan de eerste ontdekkingen zijn de namen van engelsche 
(of althans in Engeland werkzame) scheikundigen verbonden, in engelsche 
ververijen en drukkerijen werd de bruikbaarheid der eerste aniline- 
kleurstof beproefd en vervolgens werd die kleurstof in Engeland in 
het groot vervaardigd , en thans , ja nog wordt uit in Engeland ver- 
kregen koolteer de grootste hoeveelheid der teerkleurstoffen bereid . 
maar. ... in Duitschland , terwijl toch Engeland zelf weder 'de grootste 
hoeveelheid kleurstoffen verbruikt. De bereiding zelve verplaatste zich 
hoe langer hoe meer naar Duitschland. Prof. R. meluola deelde in 
