NATUURKUNDIGE GESTELDHEID ONZER PLANEET IN VROEGERE TIJDEN. 321 
dit verschijnsel zich ook in de voorwereld hebben voorgedaan. Alleen 
dan , wanneer meer dan één fossiele diersoort in een oude geologische 
formatie het karakter van zoetwater-organismen draagt , mag dus met 
zekerheid tot hare voormalige levenswijze in dit medium besloten 
worden ; wij zouden die palaeontologen dan ook niet willen navolgen , 
die gewoon zijn reeds uit het voorkomen van één enkel fossiel zoo- 
danige besluiten te trekken. 
Zelfs met het aantoonen eener verwantschapsbetrekking tusschen 
fossielen en tegenwoordig levende (recente) vormen , moet met de 
grootste voorzichtigheid te werk gegaan worden. Vooral schelpen , die 
in de wetenschap der uitgestorven dieren — de palaeontologie — juist 
zulk een groote rol spelen, geven, gelijk in den laatsten tijd gebleken is, 
niet altijd een zeker kenmerk aan de hand , waaruit men tot de ver- 
wantschap der dieren mag besluiten , waaraan zij hebben toebehoord. 
Zoo heeft bijv. het onderzoek van de op het land levende longslakken 
geleerd , dat soorten van een zelfde geslacht dikwijls geheel verschil- 
lende schelpen bezitten , terwijl omgekeerd de schelpen van soorten , 
die tot verschillende geslachten , ja zelfs tot verschillende familien 
behooren , veelal zóóveel op elkander gelijken , dat zij door de kenners 
van schelpen — conchyliologen — langen tijd als soorten van een 
zelfde geslacht werden beschouwd. 
Nadat wij nu de beteekenis der fossielen voor de kennis der physische 
geographie van vroegere geologische tijdperken in korte trekken ge- 
schetst hebben en het ons gebleken is , dat eene vergelijking met 
levende vormen ons in de meeste gevallen het medium kan leeren 
kennen , waarin de voorwereldlijke wezens geleefd hebben , willen wij 
meer in bijzonderheden de omstandigheden trachten na te gaan , waar- 
onder organismen in den aardbodem künnen worden ingesloten en 
voor later onderzoek bewaard blijven en daartoe in de eerste plaats 
de verschillende gevallen bespreken , waarin overblijfsels van land- 
bewoners in den grond kunnen geraken. 
Wanneer wij dan met opmerkzaamheid het lot gadeslaan, dat de 
planten en dieren van eene landstreek na hunnen dood ondergaan , 
zien wij , dat de meesten hunner verdwijnen , zonder eenig spoor van 
hun vroeger bestaan achter te laten : de doode plantendeelen veranderen 
in teelaarde , het lichaam der dieren gaat tot rotting over en zelfs 
van hunne harde deelen is na een zeker tijdsverloop weinig meer te 
bespeuren. 
Slechts op die plaatsen kunnen wij goed bewaarde overblijfselen van 
