342 
KJÖKKEN-MÖDDINGER. 
maal van één tot twee mijlen. De hoogte dier monumenten boven 
het niveau der zee hangt grootendeels af van de plaatselijke gesteld- 
heid der kust, b.v. van de aanwezigheid van strandheuvels ; altijd 
echter liggen ze tegen de helling van een verheven gedeelte des strands , 
zoodat uit deze omstandigheid duidelijk blijkt , dat de overblijfsels van den 
maaltijd over die helling naar beneden geworpen zijn. Vroeger meende 
men, dat de meerdere of mindere hoogte der ophoopingen een maat- 
staf zou zijn voor het bedrag der opheffing, die het land ondervond 
sedert den tijd van de vorming der kjökken-möddinger ; zulks is 
evenwel volstrekt het geval niet. Daarentegen strekken ons de geringe 
hoogte en de onmiddellijke nabijheid der zee tot een bewijs, dat 
het totaal bedrag der opheffing , waarin Denemarken gedurende de 
vele eeuwen , die er sedert het opwerpen der schelpheuvels zijn ver- 
loopen — zeker niet minder dan 5000 jaren — , deelde, niet meer 
dan 10 tot 20 voet kan hebben bedragen. Zoo als men zich zal her- 
inneren is die opheffing voor het Skandinaafsch schiereiland beduidend 
aanzienlijker. 
In den horizontalen omvang en de dikte der kjökken-möddinger 
heerscht een aanmerkelijk verschil. De kjökken-möddinger van Ha- 
velse — ongeveer eene mijl van de stad Frederikssund , aan een bocht 
van den Issefjord gelegen — die van alle schelpenheuvels het nauw- 
keurigst is onderzocht, is ettelijke honderden meters lang, van 12 
tot 18 meters breed en met eene hoogte-doorsnede van 1 tot 3 
voet ; hij omgeeft de helling van den heuvel , waarop de straks ver- 
melde molen staat. 
Die van Sölager , eveneens aan den Issefjord, maar aan den noord- 
kant van Breding gelegen , omstreeks een en een halve mijl ten 
westen der stad Frederiksvaerk , is vrij wat dikker dan eerstgenoemde ; 
de schelpenlaag heeft hier en daar eene vertikale doorsnede van 4 
tot 5 voet. En daar deze mödding tegen een zeer steile helling is 
opgeworpen , zoo schijnt het alsof hij het grootste gedeelte der 
hoogte inneemt. 
Die bij Meilgaard , in ’t noorden van Jutland, aan het Kattegat, 
ongeveer een kwartmijl van den tegenwoordigen oever verwijderd, 
is nog veel aanzienlijker. De lengte bedraagt 100 , de breedte 30 
en de dikte op sommige plaatsen 3 meter. 
Genoemde verschillen kunnen deels verklaard worden uit het on- 
gelijke tijdsverloop , deels uit het aantal der nabijgelegen hutten , 
wier afzonderlijke vaalten tot ééne enkele zijn samengesmolten. 
