KJÖKK EN-MÖODINGER. 
351 
Rhöne , Pas-de-Calais en andere plaatsen) , in Portugal , Italië , Brazilië , 
Australië en Noord-Amerika. Darwjn merkt op, dat de Vuurlanders 
nog steeds voortgaan met het opwerpen van schelpheuvels. 
»De natuur maakt geen sprongen” — maar ook in de gewrochten 
der menschen merkt men veelal overgangen op. Zoo zijn ook de 
schelpheuvels niet overal geheel gelijk aan die van Denemarken. Men 
vindt er , waarin de aschlagen de overhand hebben en de schelpen 
terug treden. Zulks geeft te kennen , dat de soort van voedsel groote 
verandering had ondergaan. Deze laatste soort kan eigenlijk reeds 
moeilijk nog tot de werkelijke kjökken-möddinger gerekend worden en 
nadert meer tot de vuilnishoopen der paalwoningen en terra-mara’s 
en tot de gewone aschhoopen , die ook wij nog gewoon zijn op eenige 
verborgen plaats bij onze woningen aanteleggen. De onze zijn evenwel 
tijdelijk en worden van tijd tot tijd weggevoerd. De ouden echter 
kenden nog geen publieken reinigingsdienst. 
Steenstrup vermeldt aangaande de elders gevonden kjökken-möd- 
dinger nog het volgende. 
In zooverre schelpdieren het hoofdbestanddeel van het voedsel der 
oude bewoners uitmaakten , komen de möddinger in gedaante , in- 
houd en zelfs in ligging vrij wel met elkander overeen. 
De »beenderenhoop” aan den Warteberg (bij Kirchberg in Neder- 
Hessen) , uit het steen-tijdvak van Middel-Duitschland , wijkt van de 
Deensche möddinger aanmerkeljjk af, en is eigenlijk eerder een met 
asch , houtskolen , beenderen en potscherven gevulde aardhoop. Even- 
eens is zulks het geval met de dikke lagen , samengesteld uit den 
afval der maaltijden , alsmede met de vuilnishoopen der paalwoningen 
en terra-mara’s. Meer overeenkomst met de echte kjökken-möddinger 
bezitten de shelhnounds of shellheaps van Amerika en Schotland. 
Laatstgenoemde behooren tot de latere ijzerperiode. In Amerika 
bevinden zich de schelpheuvels voornamelijk aan de oostkust, zoowel 
aan het zeestrand als aan de oevers der rivieren ; in den laatsten 
tijd heeft men evenwel ook zeer interessante kjökken-möddinger aan 
de westkust ontdekt. 
De grootste gelijkenis met de Deensche monumenten hebben even- 
wel die van Japan. Zou zulks eene vingerduiding kunnen zijn voor 
de gemeenschappelijke afstamming? Gelijk men weet behooren de 
Japanners tot het Mongoolsche ras , terwijl vele geleerden meer dan 
eens hebben trachten te betoogen , dat de oude Deensche schedels 
Mongoolsche kenmerken aan zich dragen. 
