82 
WETENSCHAPPELIJK EIJ BLAD. 
staat, 't zij als volkomen insekten , de begravone lijken aantasten en het vlecscli en 
de huid van deze doen verdwijnen. ( Revue scientijique 23 Juin 1888 pag. 788). 
D. L. 
PHYSIOLOGIE. 
De spierverstijving. — Algemeen bekend is het, dat na den dood de spieren in 
een eigenaard igen toestand van verstijving overgaan, waai door de ledematen gedu- 
rende korteren of langeren tijd stijf en onbewegelijk worden. Nysten (1811) nam 
waar, dat deze lijkverstijving niet alle spieren gelijktijdig aantast, maar dat de ver- 
schillende spiergroepen van het menschelijk lichaam in vrij regelmatige volgorde 
stijf worden: eerst de hals- en kauwspieren, daarna die der armen, dan die van den 
romp en eindelijk die van de beenen. Herhaaldelijk heeft men getracht deze volg- 
orde in verband te brengen met van het zenuwsysteem uitgaande invloeden, zonder 
dat het echter gelukte dien invloed onweerlegbaar aan te toonen. Bierfreund heeft 
nu onlangs bij zijn onderzoekingen over spierverstijving dien invloed in de eerste 
plaats nagegaan en aangetoond , dat spieren wier zenuwen zijn doorgesneden later 
verstijven dan andere en dat verwoesting der zenuwcentra de intensiteit der ver- 
stijving doet afnemen. Werd hiermede dus een invloed van het zenuwstelsel aan- 
getoond, tevens bleek dal deze de door nysten waargenomen volgorde niet ver- 
klaarde; maar dat de oorzaak van deze volgorde waarschijnlijk gelegen is in de 
spieren zelf. Men onderscheidt nl. tegenwoordig onder de spiervezels, waaruit de 
spieren opgebouwd zijn, twee zeer goed onderkenbare categorieën, roodc en witte 
spiervezels, die in menig opzicht aanmerkelijk van elkaar verschillen. Bierfreund 
vond nu, dat bij de witte spiervezels de lijkverstijving veel eerder begint maar ook 
veel korter duurt dan bij de roode, en maakt het waarschijnlijk, dat het verschil 
in snelheid van verstijving tusschen verschillende spiergroepen hoofdzakelijk berust 
op hunne verschillende samenstelling uit roode en witte vezels. 
Van de verdere resultaten van bierfreund’s onderzoek vermelden wij nog dal bij 
hoogere temperatuur de verstijving sneller begint maar ook korter duurt; en verder 
dat het ophouden der lijkverstijving niets te maken heeft (zooals men tot nu toe 
vrij algemeen meende) met beginnende rotting, (pflügers Arc/iiv für Pfiysiologie 
XLIH , 195). i). H. 
BACTERIOLOGIE. 
Eendencholera. — Cornil en toupet beschrijven een ziekte van tamme eenden, 
welke door hare symptomen en door de eigenschappen der bacteriën , die haar ver- 
oorzaken, zeer nauw verwant blijkt te zijn aan de kippencholera. Echter is hel 
virus minder actief dan dat van de kippencholera, daar hel in tegenstelling met 
dit laatste onsehadelijk is voor kippen en duiven, terwijl het konijnen eerst in groote 
