354 
. B. VAN HELMONT, EEN SCHEIKUNDIGE 
in zijne geschiedenis der scheikunde 1 2 wordt door een zijner biogra- 
phen van lateren tijd meer bepaald ten aanzien der scheikunde her- 
haald. »Les premiers progrès de la chimie scientifique datent réelle- 
ment de van helmont. II fut le premier qui réussit a formuler des 
lois générales dans cette partie de la Science ; et 1’influence exercée 
par lui eomme chimiste fut a cette époque plus grande que celle 
qu'il exer^a directement sur les systèmes medicaux.” 3 Deze citaten, 
met nog vele andere te vermeerderen , kunnen getuigen van den 
hoogen rang, dien van helmont in de wetenschappelijke wereld innam. 
Voorshands bepalen wij ons tot deze. Later, bij de verschillende 
onderwerpen , zullen wij herhaaldelijk gelegenheid hebben om naast 
ons eigen oordeel tevens dat van anderen te vermelden. Overigens 
kan de uitgebreide van HEi.MONT-literatuur , samengesteld door vele 
bekende historieschrijvers , genees- en scheikundigen tot maatstaf 
dienen bij de beoordeeling — zij het ook eene oppervlakkige — 
van de beteekenis aan dezen Zuid-Nederlander toe te kennen. Ge- 
dachten en denkbeelden alleen van superieure geesten als van helmont 
kunnen een blijvenden en overwegenden invloed uitoefenen op tijdge- 
noot en nageslacht. 
Behalve vele anderen hebben over van helmont geschreven , en 
zijn ook door ons bij de samenstelling van dit opstel geraadpleegd: 
BOERHAVE 3 , LENGLET DE FRESNOY 4 , SCHMIEDER 5 , HOEFElt 6 , CHEVREUL 7 8 , 
h. kopp 8 en w. rommelaere 9 . Bovendien hebben wij ijverig gebruik 
gemaakt van de werken door hem zelf nagelaten , als de beste en 
meest betrouwbare bron , waaruit wij dezen in vele opzichten merk- 
waardigen man kunnen leeren kennen 10 . 
1 Hoeker, Histoire de la Chymie , B , 140 méil. 1843. 
2 W. rommelaere, Études sur j. R. v. helmondt Mém. Couronvé par 1' Acad, Boyale 
de Méd. de Belyique. Tom. VI, 1866, pag. 522. 
Wem. Chimiae. 
4 Hint. de la philosophie hermétique 1742. 
5 Geschichte der Alchemie. 
fi Loc. cit. 
7 Journal des Savants , bl. 74 en 136, 1850. 
8 Geschichte der Chemie , Ansichten iiber die Chemie 1875 en Alchemie in alterer und 
neuerer Zeit. 1886. 
9 Loc. cit. 
10 Orius medicinae , id est initia physicae inaudita , anthore johanno baptista van 
helmont, topai*cha in Mérode, Royenb. Oorschot, Pellines etc. edente Anthovis filio 
FRANCisoo MERcuRio van helmont. Amsterodami , apud Ludovicum Elzevirium. 1648. 
