856 
I. B. VAN HELMONT , EEN SCHEIKUNDIGE 
heid toegerust , een miskenning meende te zien van de wetenschap. 
Waarschijnlijk uit zucht om den rijkbegaafden jongeling voor de 
Kerk te winnen bood men hem , onder voorwaarde van zich aan de 
theologie te wijden , een plaats als kanunnik aan. Maar van helmont, 
nog geheel besluiteloos welke loopbaan te volgen , wees deze onder- 
scheiding eveneens van de hand. 
Omstreeks de evenvermelde periode van zijn leven openden de Jesuïten, 
ondanks de tegenwerking van den koning en de hoogeschool , zelfs 
ondanks het verbod van paus Clemens VIII , een cursus over paedagogie 
en aardrijkskunde. Onder de velen , die met vreugde deze nieuwe 
bron van wetenschap begroetten, behoorde in de eerste plaats van 
helmont. Aangetrokken door den beroemden professor martinus del 
rio ; voorheen rechter in Spanje , volgde hij met onverdroten ijver diens 
lessen over Magie. Waarschijnlijk ligt hierin , alsmede in zijne levendige 
verbeelding de oorzaak van den mystieken zin , die zich , — hoewel 
hij aanvankelijk de leerstellingen van del rio verwierp — op rijperen 
leeftijd meer en meer ontwikkelde. Intusschen las hij met genoegen 
de werken van seneca en epictetus, bestudeerde de wijsbegeerte der 
stoïcijnen of hield zich onledig met de werken van thomas a kempis 
en taulerus. Een zonderling droomgezicht , waarin hij zichzelf toe- 
scheen een onmetelijke waterbel te zijn , bracht hem tot inzicht dat 
de mensch niet geroepen is zijn tijd met ijdele droomerijen te ver- 
beuzelen, maar integendeel zelfbewust handelend op te treden. Op 
nieuw wierp hij zich op de natuurwetenschappen. Hij doorlas de 
werken van dioskorides en matthiolus , verdiepte zich in de studie 
der botanie , ten einde langs dezen weg degelijke en praktische kennis 
te vergaren. De illusie is echter kort van duur; de vóór alles be- 
schrijvende methode van dioskorides was als zoodanig niet in staat 
lang zijn aandacht te boeien. Door zijn onrustigen , maar steeds naar 
waarheid zoekenden geest voortdurend her- en derwaarts geslingerd 
geloofde hij een oogenblik roeping te gevoelen voor de studie der 
rechtsgeleerdheid. Wetten, zeden en gebruiken van verschillende volken 
werden het onderwerp van nauwgezette en uitgebreide studiën , maar 
ten aanzien van zijn zoeken naar kennis en waarheid met even weinig 
resultaat als voor deze. Mais nous revenons toujours a nos premiers 
amours. Een innerlijke drang voerde hem opnieuw tot de natuurweten- 
schappen terug, maar ditmaal in verband met de geneeskunde. Hij las 
de instituten van fuchsius en fernelius , in ’t kort , de geheele medische 
wetenschap, om ten slotte aan het einde van dezen omvangrijken 
