362 
I. B. VAN HELMONT, EEN SCHEIKUNDIGE 
lijkste omstandigheden zijns levens getrouw heeft ter zijde gestaan. 
Door haar vermogen in staat gesteld onafhankelijk van een ieder zijn 
eigen weg te gaan bracht hij de overige dagen zijns levens in onaf- 
gebroken arbeid en studie door , terwijl hij als praktisch geneesheer 
steeds bereid was hulp te bieden , waar ze ook wordt vereischt. Alle eer- 
bewijzen , waaronder ook de uitnoodiging van verschillende Europeesche 
vorsten, sloeg hij van de hand, verreweg de rust zijner studeerkamer 
op het kasteel te Vilvoorde verkiezende boven het gewoel en den praal 
der hoven. 
Voor de wetenschap in het algemeen, maar in ’t bizonder voor 
die der scheikunde , is deze keuze uiterst gelukkig geweest , wijl 
hij van dit tijdstip af tot aan zijn dood zich meer geregeld met 
de studie daarvan onledig hield en den grond legde van de zooge- 
naamde luchtscheikunde , die op hare beurt aanleiding gaf tot het 
antiphlogistische stelsel van lavoisier. 
Deze verandering zijner levensomstandigheden beschrijft hij aldus : 
»In het jaer 1609 vertrock ick my nae Vilvoorde voor seven jaeren , 
yverende om wetentheydt , opdat ick onbekommert mochte alle gewas 
en bergh-werck in ’t diepste scheyden , openen , ondersoecken , en 
onderkennen; waerdoor geleert hebbende, dat de lichamelijcke krachten 
verborgen en verbonden , in de lichaemen niet en mogen te recht 
gekent worden , sonder het ontsluyten der selve , soo dancke ick Godt , 
dat mijn tijdt , arbeydt , onkosten , en versuymde winsten my niet 
en rouwen, den Heere gunne my de vruchten mijnder meyningen.” 1 
Nochtans was van helmont volstrekt niet de man om zich voortaan 
in eene welbehagelijke rust uit het gewoel van het maatschappelijk 
leven terug te trekken. Integendeel zijn onderzoekende , nimmer rus- 
tende geest drong hem onophoudelijk voorwaarts op de baan der 
wetenschappen en spoorde hem — misschien zijns ondanks — aan 
zich bezig te houden met de steeds talrijker wordende vraagstukken 
van den dag. Voorheen reeds toegerust met eene omvangrijke kennis 
der geneeskunde , nu daarenboven aangevuld en gewijzigd door eene 
omvangrijke en grondige studie van de scheikunde, gewapend met een 
kritischen geest, niet weinig verscherpt in den omgang met verschillende 
personen , die hij op zijne reizen had leeren kennen , bedeeld met een 
helder oordeel , een scherp verstand en een sterk ontwikkeld waar- 
nemingsvermogen , was hij beter dan een van zijne tijdgenooten voor- 
1 Dageraad 50 . 
