UIT HET BEGIN DER XVIie EEUW. 
363 
bereid den strijd tegen de vele dwaalbegrippen aan te vangen, en 
volkomen in staat om vrij van alle schoolsche geleerdheid voortaan 
geheel zelfstandig op te treden , naar eigen inzichten te handelen en 
zijn beginselen te verdedigen. 
Inderdaad gunde hij zich geen langdurige rust. Reeds in 1615 ver- 
scheen zijn eerste werk getiteld: Dageraad ofte nieuwe opkomst der Ge- 
neeskonst , in verborgen grond-regulen der Nature , waarin hij zijne denk- 
beelden aangaande de geneeskunde neerlegde en die van galenus be- 
streed. Dit werk baarde niet weinig opzien. 
»De vermaertste der Doctoren verwondert zijnde vraeghden mij 
waerom ick niet en genas volgens galenus , seggende dat ick meer 
gewin soude doen , als sy. Ick wenschte vast te gaen , ick woude 
liever weten dan winnen doch niet suyverlijck om Gode , maer als 
eenen Heyden enckelijck om de geneughte des Wetens.” 1 
Twee jaar later schreef hij eene verhandeling getiteld : De magnetica 
vulnerum curatione , die in 1621 buiten zijne voorkennis werd uitge- 
geven. Ofschoon uit een wetenschappelijk oogpunt van veel minder 
beteekenis dan alle overige heeft dit geschrift hem veel leed berokkend , 
wijl het de aanleidende oorzaak is geweest van eene langdurige ver- 
volging. Wetenschappelijk hooger en vooral uit een scheikundig oog- 
punt van veel belang is zijne verhandeling over het mineraal water 
te Spa, getiteld : Supplementum de Spadanis fontibus. In 1642 verscheen de 
eerste uitgave van zijne verhandeling over de koortsen ( Febrium Doctrina 
inaudita) waarvan reeds twee jaar later eene 2« editie in de Opuscula 
medica inaudita verscheen , waarin onder meer nog voorkomt eene ver- 
handeling over het graveel en de pest , welke laatste omstreeks dien 
tijd op eene hevige wijze in België woedde. Onderwijl werd de grond- 
slag gelegd van zijne Opera omnia , die vier jaar na zijn dood en op 
zyn verlangen door zijn zoon zijn uitgegeven. 
Naar het oordeel van verschillende schrijvers is de verhandeling 
over de koorts een der meest voortreffelijke werken , welke ooit vóór 
hem over dat onderwerp zijn geschreven. 
Ons voegt het niet hier tevens de beteekenis van van helmont 
als geneeskundige uiteen te zetten , wij kunnen ons echter niet onthouden 
dienaangaande het oordeel van zijn jongsten en naar onze meening 
zeer degelijken beoordeelaar , w. rommelaere hier neer te schrijven. 
Na te hebben aangetoond, dat de geneeskundige wetenschap met 
1 Dageraad 49 
