3(54 
I. B. VAN HBLMONT , EEN SCHEIKUNDIGE 
van helmont uit den langen slaap ontwaakte, waarin zij sedert 
g A iiENüs verzonken lag, gaat deze aldus voort: »Van helmont avait 
compris que pour renverser la pratique des écoles , il fallait s’attaquer 
aux doctrines qui la dictaient. II le fit avec la plus grande énergie 
et nous pouvons ajouter, sans crainte de démenti, avec le plus grand 
succès. II a si bien reussi a renverser le galénisme que ses adver- 
soires eux-mêmes (Eloy entre autres) ont du lui rendre justice a ce 
sujet. La partie critique de ces oeuvres est une page admirable dans 
1’histoire de la médecine , jamais on n’a demontré avec plus de talent 
et de bonheur , 1’inanité de ces doctrines humorales qui regnèrent si 
longtemps dans les écoles de medicine. Malheureusement ce n’est 
qu’un siècle plus tard que ses opinions parvinrent a pénétrer dans 
le domaine de la Science.” 
In vele opzichten bestond er een aanmerkelijk verschil in opvatting 
van de geheele ziekteleer en de te volgen geneesmethode tusschen 
van helmont, zijne voorgangers en de meesten zijner tijdgenooten. 
Volgden de laatsten nog bijna slaafs de inzichten van den reeds in 
de derde eeuw gestorven griekschen geneesheer galenus , van helmont 
integendeel trachtte met behulp der scheikunde eene geheele nieuwe 
geneeswijze in het leven te roepen , opende althans den weg tot een 
menigte nieuwe gezichtspunten. 
Op het tijdstip evenwel , waarop deze aanving scheikunde te be- 
oefenen , verkeerde deze wetenschap — zoo ze al dien naam verdiende — 
evenzeer als de geneeskunde in hare kindsheid. 
Op het voetspoor van paracelsus theophrastus bombastus ab 
hohenheim heeft van helmont duidelijk en klaar de groote beteekenis 
der scheikunde bij de beoefening der geneeskunde uiteengezet , en 
voorzeker was niemand beter daartoe in staat dan hij. 
Vandaar het verschijnsel dat van helmont eerst na eene grondige 
studie der scheikunde die der geneeskunde weer opnieuw opvatte en 
con amore beoefende , hoewel zij hem aanvankelijk nauwelijks kon 
bevredigen. »Ick bekende doen (toen) gewisselijck dat de geneeskonst 
verre te boven gaet alle andere wetentheden deser wereldt.” ( Dageraad 
50.) Vandaar tevens de verklaring van de oorzaak waarom zijne 
medische theorieën alle hare basis vinden in de scheikunde en ten 
slotte tevens de verklaring van het feit waarom hij als scheikundige 
oogenblikkelijk meer invloed heeft uitgeoefend dan als geneeskundige. 
Tengevolge van zijne uitgebreide scheikundige kennis , die hij zonder 
vrees en met de grootste energie op de geneeskunde toepaste , dwong 
