366 
I. B. VAN HELMONT, EEN SCHEIKUNDIGE 
De laatste jaren van zijn leven vullen een allertreurigste bladzijde 
in de geschiedenis. 
De haat en vervolging , waaraan deze groote geleerde van de zijde 
zijner ambtsbroeders is blootgesteld geweest, leeren ons op nieuw 
welke ontvangst hem in het begin van de zeventiende eeuw ten deel 
deel viel , die zich verstoutte , eigen meeningen en inzichten , in strijd 
met de algemeen heerschende begrippen , te verkondigen en te ver- 
dedigen, of die zich verzette tegen het oordeel van personen of instellingen 
waarbij alle gezag beruste. Maar al te spoedig werd hij daarvan het 
slachtoffer , en alle pogingen om zoo gematigd mogelijk te zijn , bleken 
vruchteloos te zijn. Een zijner geschriften gaf aanleiding tot een ver- 
volging welke eindigde met een langdurige gevangenschap van dezen 
beroemden arts. 
Dit proces met alles wat daarop betrekking heeft is eene te be- 
langrijke bladzijde uit het leven van van helmont om onvermeld te 
blijven. De bijzonderheden dienaangaande ontleenen wij aan een paar 
geschriften van den heer broek x. 1 
Aanleiding daartoe gaf eene verhandeling van zijne hand over het 
dierlijk magnetisme. {De magnetica vulnerum curatione 1617). De ver- 
handeling zelf was gericht tegen goclenius en roberti. 
De eerste had namenlijk in een geschrift den invloed van het dierlijk 
magnetisme van een door den meergemelden paracelsus uitgevonden 
en bij de genezing van wonden toegepaste zalf {unguentuni sympatheticuin 
et annarium) ontkend; de laatste had aan de editie van 1613 eene 
kritische beschouwing en aanbeveling toegevoegd. 
Op aandrang van remacle roberti , broeder van den bovengenoemde, 
had van helmont het evenvermelde stuk geschreven , echter niet met 
de bedoeling om het door den druk te verspreiden. 
Toen roberti niettemin daarop aanhield, machtigde hij jean galle 
tot de uitgave er van , zoodra de vicaris-generaal , belast met den 
censuur der boeken, het van zijn »approbatum” zou hebben voorzien. 
En inderdaad gaf de vicaris-generaal van Leuven , monseigneur 
stevart, zijn toestemming om ze echter even spoedig weder in te 
trekken. Intusscheu hadden reeds verscheidene zijner vrienden er een 
afschrift van ontvangen. 
Van helmont zelf dacht reeds lang niet meer aan dit geschrift, 
1 Broeckx, Notice sur la manuscript , Causa J. B. Helmoniii en Interrogatoires du 
Docteur i. b. van helmont. 
