368 I. B. VAN HELMONT, EEN SCHEIKUNDIGE 
stuk spierweefsel , uit den arm van een armen drommel gesneden , een 
nieuwen neus had aangezet, nadat hij zijn neus in een vechtpartij 
verspeeld had. Toen de patiënt drie maanden later bemerkte , dat zijn 
geleend versiersel gevoelloos werd en zich begon te ontbinden , bleek 
bij nader onderzoek, dat de man, die zijn vleesch voor den neus ge- 
leverd had , op hetzelfde tijdstip gestorven was , als waarop de neus 
gevoelloos werd. 1 
Hoewel zijne voorstelling van deze zoogenaamde magnetische ver- 
schijnselen meer dwaas en belachelijk dan in strijd met den gods- 
dienst waren , putten zijne vijanden daaruit het bewijs , dat hij de 
geneeskracht der reliquieën ontkende of haar voor ’t minst als een 
natuurlijk gevolg van de eigenschappen dezer voorwerpen verklaarde. 
Op dien grond dienden zij een aanklacht tegen hem in , maar ditmaal 
zonder gevolg. De procureur van het gerechtshof althans vond geen 
termen om tusschenbeide te komen. 
Niet tevreden met dezen afloop richtten zij zich tot alle genees- 
heeren van naam om het werk van van helmont te veroordeelen. 
Opmerkelijk is nu , dat onder de velen , die een afkeurend oordeel uit- 
spraken , ook zijne voormalige leermeesters , thomas fjjenus en gerardus 
de villeers behoorden , dezelfde die hem nog vóór weinige jaren met 
hun vertrouwen had vereerd. 
Intusschen liet van helmont zich door deze aanvallen niet terug 
houden , waar hij meende voor de waarheid te moeten optreden. In 
1624 verscheen het werkje over het mineraalwater te Spa (Supple- 
mentum de Spadanis fontibus) waarin ernstige kritiek geleverd werd 
op een van »de Heer”, over een gelijk onderwerp in 1614 ver- 
schenen. Daarmede schiep hij zich echter nieuwe vijanden. Deze, 
inmiddels weinig voldaan over den uitslag hunner pogingen , en 
machteloos om hem met gelijke wapenen te bestrijden , klaagden hem 
in 1625 bij de Spaansche Inquisitie aan. En inderdaad werd hij den 
1 6 en October van hetzelfde jaar naar aanleiding van de 24 stellingen 
door de inquisiteurs: hyeronimus de florentia , rodericus ninno , 
LUDOVICUS DE TORRES , PETRUS GONZALES DE MENDOZA en PONTIUS HUR- 
tades de mendoza veroordeeld. 
De uitspraak der verschillende geneeskundige autoriteiten werd alzoo 
bevestigd door het meest invloedrijke gerechtshof van dien tijd. Maar 
ondanks deze veroordeeling maakte men niet veel haast met het proces. 
1 Loc cit. 752 . 
