370 
. B. VAN HELMONT , EEN SCHEIKUNDIGE 
theologische en medische autoriteiten in Europa gezonden deed den 
haat op nieuw ontvlammen , en de meergemelde leroy kennis genomen 
hebbende van de ernstige beschuldigingen door bijna alle universiteiten 
van Europa tegen van helmont’s werk ingebracht , en waarschijnlijk 
dien machtigen drang niet langer kunnende weerstand bieden , gaf 
den 3en Maart van het jaar 1634 bevel tot zijne gevangenneming, 
waaraan onmiddellijk gevolg werd gegeven. 
Den 6 en Maart wendde van helmont zich tot den aartsbisschop 
van Mechelen met het verzoek hem , onder de door deze te stellen 
voorwaarden, de vrijheid terug te geven. Dit verzoek scheen niet 
voor inwilliging vatbaar. Nochtans werd hem onder een waarborgsom 
van zes duizend gulden toegestaan zijn verblijf te nemen in het klooster 
der minderbroeders , en briefwisseling te voeren met zijne vrouw , 
zijne schoonvader en zijne bedienden. 
Den 1 7 en daaraanvolgende vroeg hij op nieuw zijne invrijheid- 
stelling , welke hem ditmaal werd verleend , onder voorwaarde even- 
wel , nimmer dan met machtiging van den aartsbisschop van Meche- 
len zijn woning te verlaten , en onder storting van een waarborgsom 
van gelijk bedrag als bovengenoemd. Dit duurde tot 1636 of 1638, 
hetgeen niet met zekerheid is vast te stellen. In 1636 evenwel be- 
klaagt hij zich nog in een brief aan den aartsbisschop van Mechelen 
over de schade , die het proces en de verbeurdverklaring zijner boeken , 
waaronder zeer kostbare, hem hebben veroorzaakt. * 1 2 3 Aan het slot 
daarvan vroeg hij nederig vergiffenis , verklaarde dat er geen enkel 
exemplaar van zijn verhandeling over het magnetisme meer bestond , 
en verzekerde met het oog daarop bereid hdere verklaring te onder- 
teekenen , die men verlangde. 
Waarschijnlijk is van dit oogenblik af de vervolging gestaakt en 
van helmont in vrijheid gesteld. Maar officieel is dit echter eerst twee 
jaren na zijn dood , op verzoek van zijne weduwe , en bij decreet 
van den 23sten Oct. 1646 van den aartsbisschop van Mechelen, 
j. boonen geschied. Ook is het niet onwaarschijnlijk dat hij zijne 
1 In de jaren 1849, 1851 en 1854 zijn te Antwerpen door m. broeckx drie ver- 
handelingen uit het eerste tijdperk van van helmont , thans berustende in de arehieven 
van Mechelen, gevonden onder de in 1631 in beslag genomen papieren. De titels van 
deze verhandelingen zijn : 
1. »In primum de diaeta divi hippocratis.” 
2. »Commentarius in librum divi hippocratis de nutricatu Dietava sive alimcntis, 
ijuem male galenus putat thessali vel herophili.” 
3. »Eisagogue in artem medicam a paracelso restitutaün.” 
