UIT HET BEGIN DER XVIie EEUW. 
373 
een zekere henri calernus bracht dit feit ter kennis van den aarts- 
bisschop en beschuldigde daarbij tevens den kanselier langen hove die 
het verlof had gegeven , van in deze zijn macht te hebben overschreden. 
Dit feit alleen zou voldoende zjjn om ons een denkbeeld te geven 
hoe streng op de gevangenschap van van helmont werd toegezien. 
Een ander, maar tevens veel treuriger, geeft blijk hoezeer misplaatste 
ijverzucht de betere gevoelens van den mensch kan onderdrukken , en 
hoe weinig men destijds personen van zaken wist te onderscheiden. 
Tijdens zijne gevangenschap woedde in België op eene hevige wijze 
de pest. De geesel spaarde zijn huis evenmin als dat van vele anderen. 
Twee zijner zonen werden aangetast , toch gunde men hem het voor- 
recht niet hen in hunne ziekten te behandelen. Weldra vielen beiden 
als slachtoffer dezer vreeselijke ziekte. Welk een verschrikkelijke 
toestand voor een man als van helmont, die, steeds bereid armen 
en ongelukkigen in hunne ziekte bij te staan , nu lijdelijk moest 
aanzien, dat zijn eigen kinderen door geneesheeren werden verpleegd, 
wier geneeswijze hij wantrouwde l . 
In zijn graf zelfs heeft men hem niet gespaard: »van helmont etoit 
un méchant pendard flamand , qui est mort enragé depuis quelques 
mois” — schreef guy patin — »I1 n’y a jamais rien fait qui vaille. 
J’ai vu tout ce qu’il a fait. Cet homme ne meditoit qu’ une medicine 
toute de secrets chimiques et empiriques, et pour les renverser plus 
vite, il s’inscrivoit contre la saignée faute de laquelle pourtant il est 
mort frenétique” 2 . 
De laatste jaren van zijn leven zijn gewijd aan de theoretische en 
praktische beoefening der geneeskunde. 
Nauwelijks in vrijheid gesteld, snelde hij, het ondergane leed en 
onrecht ter zijde stellende , de ongelukkige pestlijders te hulp met een 
zelfopoffering en toewijding die zijne vijanden in ’t minst niet hadden 
kunnen wijzigen. Slechts gehoorzamende aan de aandoeningen van zijn 
edel hart , wijdde hij zich geheel aan deze ongelukkige zieken. Men 
vond hem steeds daar , waar de epidemie het hevigst woedde , en niet 
uit gewinzucht of om zichzelf te onderrichten, maar slechts uit den 
innigen drang zijns harten om zijn naasten bij te staan en hen te 
doen deelen in de vruchten van zijne kennis en ervaring. 
Te midden der algemeene verslagenheid verscheen hij als een troos- 
1 Orl. Med. 1648. Prefatio ad lector em , en Turn. Pest. 61. 
3 Lettres de guy patin, Tom. I, pag. 355. 
