I. B. VAN HELMONT , 
EEN SCHEIKUNDIGE UIT HET BEGIN DER XVIR EEUW. 
1577 — 1644 . 
DOOR 
Dr. H P. M. v. d. HORN v d BOS 
(Vervolg van blz. 375.) 
II 
Het is geen gemakkelijke taak in een beknopten en tevens toch 
verStaanbaren vorm de scheikundige begrippen van van helmont weer 
te geven, eensdeels wijl zij in zijne werken overal verspreid, nergens 
tot een geheel zijn vereenigd , andersdeels wijl zij , zoo al niet onver- 
staanbaar , dan toch zóózeer van ónze begrippen afwijken , dat men 
eerst door daaraan voorafgaande en uitgebreide studiën er in slagen 
kan een bepaalden samenhang met die van onzen tijd te ontdekken. 
In de scheikundige denkbeelden van dezen geleerde treden twee 
richtingen meer bepaaldelijk zeer sterk op den voorgrond , namelijk 
die der alchemie en die der praktische en theoretische scheikunde. 
Een kort historisch overzicht zal hoop ik duidelijk maken wat daar- 
onder te verstaan is. 
De chemie , als alchemie , had geen ander doel dan de onedelb metalen 
in edele , in goud en zilver te veranderen. Dit beginsel sproot voor- 
namelijk voort uit de vier-elementen-leer van artstoteles: lucht, 
vuur , water en aarde , die met onze opvatting van de enkelvoudige 
stoffen geen enkel punt gemeen heeft. De vier grondstoffen van aris- 
25 
